Analiza · listopad 2026
Miedź w gospodarce UE-27wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw
UE‑27 wydobywa 782 tys. t miedzi, produkuje ok. 2 300 tys. t miedzi rafinowanej i zużywa ok. 2 760 tys. t. Miedź wtórna – złom przetapiany bezpośrednio i miedź rafinowana ze złomu – dostarcza 47% miedzi po raz pierwszy użytej, a łańcuch wartości daje z dostawcami w UE 38,1 mld EUR wartości dodanej i 417 tys. miejsc pracy.
W skrócie
38,1mld EUR
wartości dodanej brutto – łańcuch miedzi z dostawcami w UE
416 801pracujących
w łańcuchu miedzi i u jego dostawców w UE
1 714tys. t
miedzi wtórnej – 864 tys. t ze złomu przetapianego bezpośrednio i 850 tys. t rafinowanej
47%
miedzi po raz pierwszy użytej w UE pochodzi z materiałów wtórnych
71,3mln t
miedzi w użytkowaniu – w budynkach, sieciach i wyrobach (158 kg na osobę)
5 129tys. t CO₂e
potencjalnie unikniętych emisji rocznie dzięki miedzi wtórnej – głównie poza UE
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
Siedem ustaleń
38,1 mld EUR z łańcuchem dostaw
Rozszerzony łańcuch wartości miedzi wytworzył w 2024 r. ok. 19,6 mld EUR wartości dodanej brutto i zatrudniał ok. 183 300 osób; z łańcuchem dostaw w UE – 38,1 mld EUR i ok. 417 000 miejsc pracy. Półwyroby i odlewy (E4) oraz kable (E5) dają 56% bezpośredniej wartości dodanej, górnictwo z hutami KGHM (E0) – 25%.
Recykling: 2,96 mld EUR bezpośrednio
Zbiórka i handel złomem (E1) oraz hutnictwo i rafinacja wtórna (E2) wytworzyły 2 960 mln EUR wartości dodanej i ok. 30 500 miejsc pracy, z łańcuchem dostaw – 5 440 mln EUR. Producentom półwyrobów przetapiającym złom bezpośrednio przypada proporcjonalnie do wsadu kolejne 1 300 mln EUR.
13,4 mld EUR dla finansów publicznych
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 13,4 mld EUR podatków i składek bez VAT, w tym 8,7 mld EUR od pracy; podatek od wydobycia niektórych kopalin płacony przez KGHM dodaje ok. 810 mln EUR. Kwoty kompensaty kosztów pośrednich emisji dla miedzi znane są tylko dla Niemiec i dla KGHM.
71 mln t miedzi w użytkowaniu
Model dynamiczny szacuje zasób miedzi na ok. 158 kg na osobę. Wyroby wycofane z użytkowania uwolniły w 2024 r. ok. 2 590 tys. t miedzi, z czego odzyskano ok. 1 480 tys. t (57%).
1,1–5,7 mln t CO₂e potencjalnie uniknięte
Przy substytucji 1:1 średniej światowej miedzi pierwotnej miedź wtórna wytworzona w UE pozwoliła potencjalnie uniknąć ok. 5,1 mln t CO₂e, a tylko miedź z wyrobów wycofanych – 3,9 mln t. Przy śladzie pierwotnej części produkcji UE (2,0 t CO₂e/t) wynik wynosi ok. 2,3 mln t.
Koncentrat i katody z importu, złom na eksport
Wydobycie w UE odpowiada 28%, a produkcja miedzi rafinowanej 83% jej zużycia. Import koncentratu pochodzi głównie z Brazylii (23%), miedzi rafinowanej – z Chile (38%). UE wyeksportowała o 200 tys. t więcej złomu miedzi, niż zaimportowała; 43% eksportu trafiło do Chin.
Wysoki obieg wymaga więcej złomu
W scenariuszu wysokiego obiegu (2035) miedź wtórna rośnie do 1 970 tys. t, a bezpośrednia wartość dodana do 22,3 mld EUR; dodatkowy wsad wtórny przewyższa przyrost krajowego złomu o ok. 142 tys. t miedzi – więcej niż eksport netto miedzi w złomie poza UE w 2024 r. (69 tys. t).
Od kopalni do kabli – sześć ogniw
UE‑27 traktowana jest jako jedna gospodarka: dostawy między państwami członkowskimi są krajowe, a handlem zagranicznym jest tylko wymiana z państwami spoza UE. Model CU‑EU obejmuje sześć segmentów – od górnictwa po miedź w przewodach i kablach.
Górnictwo z hutami KGHM
Kopalnie w PL, ES, BG, SE, PT i FI; huty i rafinerie KGHM
- mln EUR WDB
- 4 940
- pracujących
- 32 725
Zbiórka i handel złomem
Udział miedzi w handlu odpadami i odzysku surowców
- mln EUR WDB
- 2 438
- pracujących
- 26 685
Hutnictwo i rafinacja wtórna
Lünen, Beerse, Olen, Brixlegg i wsad wtórny innych hut
- mln EUR WDB
- 521
- pracujących
- 3 833
Hutnictwo i rafinacja pierwotna
Hamburg, Pirdop, Huelva, Harjavalta
- mln EUR WDB
- 769
- pracujących
- 5 654
Półwyroby i odlewy
Walcówka, pręty, taśmy, rury, folie; przetop bezpośredni złomu
- mln EUR WDB
- 5 343
- pracujących
- 43 151
Przewody i kable
Miedź w przewodach i kablach
- mln EUR WDB
- 5 568
- pracujących
- 71 250
Półwyroby, odlewy i kable
energetyka · budownictwo · elektronika · przemysł
3 538 tys. tmiedzi w półwyrobach i odlewach wytworzonych w UE, 2024
Gospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy i podatki
Środowisko
Uniknięte emisje, odpady przeróbcze i woda
Strategia
Import koncentratu i katod, eksport złomu, wskaźniki CRMA
38,1 mld EUR wartości dodanej i 417 tys. miejsc pracy
Dostawcy w UE dodają 18 480 mln EUR wartości dodanej i ok. 233 500 miejsc pracy, a wydatki gospodarstw domowych – 9 270 mln EUR i ok. 121 400 miejsc pracy. Mnożnik wartości dodanej wynosi 1,94 (typ I) i 2,42 (typ II).
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw w UE
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Pracujący
Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto. Przy symetrycznej tablicy przepływów UE‑27 Eurostatu (2023) zamiast FIGARO wartość dodana z łańcuchem dostaw zmienia się o +0,5%.
Podatki 13,4 mld EUR; kompensata dla miedzi znana w dwóch przypadkach
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 13 400 mln EUR podatków i składek bez VAT: 6 120 mln EUR w segmentach, 4 960 mln EUR u dostawców i 2 330 mln EUR z wydatków gospodarstw domowych. Kompensatę kosztów pośrednich emisji dla miedzi publikują tylko Niemcy i – dla KGHM – Polska.
Podatki i składki według kategorii, mln EUR, 2024
Wartość dodana na pracującego, tys. EUR, 2024
ŹródłoPodatki bez VAT; szacunki modelowe – przypisanie, a nie saldo fiskalne. Podatek od wydobycia niektórych kopalin płacony przez KGHM ujęto jako nadwyżkę ponad przeciętne podatki od produkcji w górnictwie. Kompensata kosztów pośrednich emisji nie została odjęta.
1 714 tys. t miedzi wtórnej – połowa z przetopu bezpośredniego
Huty i rafinerie wtórne przetwarzają złom i inne materiały z recyklingu na katody (850 tys. t). Producenci półwyrobów i odlewnie przetapiają czysty złom bezpośrednio; statystyka tego nie podaje – CU‑EU wyznacza 864 tys. t z pomostu bilansowego miedzi.
tys. t Cu, 2024
Krajowa podaż miedzi w złomie – dwie metody, tys. t Cu
- Złom poużytkowy (model dynamiczny) · 1 480
- Złom technologiczny · 411
- Szacunek rezydualny (wsad i handel spoza UE) · 1 854
ŹródłoPrzetop bezpośredni: miedź w półwyrobach i odlewach (3 538 tys. t) minus pozorne zużycie miedzi rafinowanej (2 762 tys. t), z korektą o inne zastosowania i eksport mosiądzu nieobrobionego; JRC dla UE‑28 w 2014 r.: 1 042 tys. t. Oddolna podaż krajowa jest o 38 tys. t wyższa od rezydualnej – różnica nieodróżnialna od zera.
71 mln t miedzi w budynkach, sieciach i wyrobach
Dynamiczny model miedzi w użytkowaniu (1960–2035) łączy przemysł z zasobem, z którego wypływa złom poużytkowy. Przy wzroście napływu na osobę o 1% rocznie zasób rośnie do 75,6 mln t w 2035 r., a odzysk złomu poużytkowego – do 1 550 tys. t.
Zasób miedzi w użytkowaniu w UE‑27, mln t Cu
Zasób w użytkowaniu według zastosowań, mln t Cu, 2024
Miedź wtórna: niski ślad, uniknięte obciążenia górnicze
Tona światowej katody pierwotnej to ok. 3,64 t CO₂e. Miedź wtórna wytworzona w UE ma przesiewowy ślad 0,30 t (przetop bezpośredni) i 1,00 t CO₂e (hutnictwo i rafinacja wtórna) na tonę – średnio 0,65 t.
Ślad węglowy tony miedzi, t CO₂e (od kołyski do bramy)
Potencjalnie uniknięte emisje, 2024
5,13 mln t CO₂e
Potencjalnie uniknięte emisje w wariantach, tys. t CO₂e
Czego pozwala uniknąć miedź wtórna wytworzona w UE
- Ok. 160 mln t odpadów przeróbczych, 53 tys. t SO₂ i 98 mln m³ zużycia wody (blue water) rocznie – głównie w krajach górniczych poza UE.
- 2 885 tys. t CO₂e dzięki przetopowi bezpośredniemu i 2 244 tys. t dzięki hutnictwu i rafinacji wtórnej.
- Przy cenie EU ETS z 2024 r. (64,74 EUR/t) potencjalnie uniknięte emisje są warte 330 mln EUR, a przy cieniowej cenie emisji EBI – 1 060 mln EUR.
Zweryfikowane emisje 17 hut, rafinerii i zakładów półwyrobów miedzi w EU ETS wyniosły w 2024 r. ok. 1,92 mln t CO₂e (zakres 1). Wynik zależy bardziej od wariantu odniesienia (1 100–5 686 tys. t) niż od wartości przesiewowych.
Importer koncentratu i katod, eksporter półwyrobów i złomu
UE importuje spoza UE koncentrat – głównie z Brazylii, Chile i Peru – i miedź rafinowaną, głównie z Chile, a eksportuje walcówkę, drut i inne półwyroby oraz złom. Import złomu pochodzi głównie ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii, eksport trafia do Chin, Indii i Tajlandii.
Saldo handlu miedzią z państwami spoza UE według stopnia przetworzenia, mln EUR
- Złom miedzi
- Półwyroby
- Miedź nieobrobiona
- Rudy i koncentraty
Najwięksi partnerzy spoza UE, 2024 · 408 tys. t
- US81,1
- UK78,5
- CH73,6
- NO29,9
- MA11,8
- TN10,9
- RS9,6
- CL9,5
Najwięksi partnerzy spoza UE, 2024 · 609 tys. t
- CN259,0
- IN100,6
- TH39,0
- MY36,4
- PK28,1
- UK26,2
- JP24,2
- NO13,2
Gdzie działa przemysł miedzi w UE‑27
Kopalnie działają w Polsce, Hiszpanii, Bułgarii, Szwecji, Portugalii i Finlandii, a huty i rafinerie – m.in. w Głogowie, Legnicy, Hamburgu, Lünen, Pirdopie, Olen, Huelvie i Harjavalcie. Mapa pokazuje też wybrane zakłady półwyrobów i kabli oraz projekty strategiczne CRMA dotyczące miedzi.
- Kopalnie (E0)
- Huty i rafinerie
- Półwyroby (E4)
- Przewody i kable (E5)
- Projekty strategiczne CRMA
Lista instalacji
- KGHMLubin–Polkowice (PL) · Kopalnie (E0)kopalnie Lubin, Rudna i Polkowice-Sieroszowice
- Aitik (Boliden)Gällivare (SE) · Kopalnie (E0)kopalnia miedzi
- Kevitsa (Boliden)Sodankylä (FI) · Kopalnie (E0)kopalnia
- Proyecto Riotinto (Atalaya Mining)Minas de Riotinto (ES) · Kopalnie (E0)kopalnia
- MATSA (Sandfire)Almonaster la Real (ES) · Kopalnie (E0)kopalnie Aguas Teñidas, Magdalena i Sotiel
- Neves-Corvo (Somincor)Castro Verde (PT) · Kopalnie (E0)kopalnia
- Assarel-Medet, Ellatzite-Med i ChelopechPanagyurishte–Etropole (BG) · Kopalnie (E0)kopalnie
- KGHM Głogów I i IIGłogów (PL) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- KGHM LegnicaLegnica (PL) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- Aurubis HamburgHamburg (DE) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- Aurubis LünenLünen (DE) · Huty i rafineriehuta recyklingowa
- Aurubis PirdopPirdop (BG) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- Aurubis OlenOlen (BE) · Huty i rafinerierafineria
- Aurubis BeerseBeerse (BE) · Huty i rafineriezakład recyklingu
- Rönnskär (Boliden)Skelleftehamn (SE) · Huty i rafineriehuta
- Boliden Harjavalta i PoriHarjavalta (FI) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- Atlantic CopperHuelva (ES) · Huty i rafineriehuta i rafineria
- Montanwerke BrixleggBrixlegg (AT) · Huty i rafineriemiedź wtórna
- WielandUlm (DE) · Półwyroby (E4)półwyroby z miedzi i jej stopów
- KMEOsnabrück (DE) · Półwyroby (E4)półwyroby z miedzi i jej stopów
- Aurubis StolbergStolberg (DE) · Półwyroby (E4)taśmy i druty specjalne
- KME MansfeldHettstedt (DE) · Półwyroby (E4)półwyroby z miedzi i mosiądzu
- ElvalHalcorOinofyta (GR) · Półwyroby (E4)rury i półwyroby miedziane
- La FargaLes Masies de Roda (ES) · Półwyroby (E4)walcówka ze złomu
- Okręg BresciiBrescia (IT) · Półwyroby (E4)walcownie prętów mosiężnych
- TFKableKraków (PL) · Przewody i kable (E5)kable
- PrysmianArco Felice (IT) · Przewody i kable (E5)zakład kabli
- AguablancaMonesterio (ES) · Projekty strategiczne CRMAwydobycie, CRMA 2025
- SakattiSodankylä (FI) · Projekty strategiczne CRMAwydobycie i przeróbka, CRMA 2025
- RovinaHunedoara (RO) · Projekty strategiczne CRMAwydobycie, CRMA 2025
- SkouriesChalkidiki (GR) · Projekty strategiczne CRMAwydobycie, CRMA 2026
- ViscariaKiruna (SE) · Projekty strategiczne CRMAwydobycie, CRMA 2026
- Retków-Grodziszcze (KGHM)Głogów (PL) · Projekty strategiczne CRMAzłoże, CRMA 2026
- HautalampiOutokumpu (FI) · Projekty strategiczne CRMAkopalnia Co-Ni-Cu, CRMA 2026
- Myne Circular MetalsHarderwijk (NL) · Projekty strategiczne CRMArecykling, CRMA 2026
- GALLICAMSandouville (FR) · Projekty strategiczne CRMAprzeróbka (materiały do baterii), CRMA 2025
Kamienie milowe 2024–2030
Łańcuch wartości miedzi w UE kształtują polityka surowcowa, polityka wobec złomu, odpadów i handlu, polityka klimatyczna z kompensatą kosztów pośrednich emisji oraz zewnętrzne otoczenie handlowe.
Akt w sprawie surowców krytycznych
Rozporządzenie (UE) 2024/1252: miedź surowcem strategicznym i krytycznym.
Chiny: komunikat nr 23
Import surowców z recyklingu miedzi i aluminium spełniających normy GB/T 38470 i 38471.
Pierwsza lista projektów strategicznych
47 projektów w UE, 10 dotyczy miedzi (decyzja (UE) 2025/840).
Plan działania dla stali i metali
COM(2025) 125: miedź pod ścisłym monitoringiem; produkcja UE pokrywa 83% zapotrzebowania.
Ramy pomocy państwa CISAF
Przejściowa ulga w cenach energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych do 2030 r.
Nadzór celny nad złomem
Monitorowanie importu i eksportu złomu żelaza, aluminium i miedzi.
Cło USA z sekcji 232
50% od zawartości miedzi w półwyrobach; od 6 kwietnia 2026 r. od pełnej wartości.
RESourceEU
Plan działania: środki dla złomu aluminium; dla złomu miedzi – rozważane w razie potrzeby.
Kompensata kosztów pośrednich
Intensywność pomocy dla miedzi z 75% do 80% na lata 2026–2030 (C/2026/196).
Rozporządzenie (UE) 2024/1157 stosowane
Nowe zasady przemieszczania odpadów; wywóz poza OECD od maja 2027 r.
Druga lista projektów strategicznych
46 projektów, 19 dotyczy miedzi.
Wskaźniki CRMA
Wydobycie 10%, przetwarzanie 40%, recykling 25% zużycia; najwyżej 65% z jednego państwa trzeciego.
Więcej obiegu wymaga więcej złomu
Trzy rachunki „co, jeśli” w cenach 2024 r., z wydajnością pracy rosnącą o 1,0% rocznie. Odzysk złomu poużytkowego wynika z modelu dynamicznego, a zużycie miedzi rafinowanej – z pomostu bilansowego.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Pracujący z łańcuchem dostaw · osób
Miedź wtórna · tys. t
Metoda w skrócie
CU‑EU stosuje zintegrowany model IGMNiR, opracowany dla miedzi w Polsce, w Niemczech i we Włoszech, do UE‑27 traktowanej jako jedna gospodarka. Raporty krajowe i CU‑EU to alternatywne perspektywy, które się nie sumują.
Zakres i alokacja
Sześć segmentów E0–E5 ze statystyki strukturalnej UE‑27 (SBS) z udziałami miedzi; huty KGHM w górnictwie, NACE 24.44 podzielona na hutnictwo wtórne, pierwotne i półwyroby.
Bilans masy miedzi
Produkcja rafinowana ze sprawozdań spółek, pomost od półwyrobów do przetopu bezpośredniego; podaż krajowa złomu rezydualnie i oddolnie.
Miedź w użytkowaniu
Model zasobów sterowany napływem 1960–2035, pięć zastosowań, czasy życia o rozkładzie normalnym.
Gospodarka i podatki
Model input–output Leontiefa, typ I i II, na bloku UE‑27 tablicy FIGARO 2024; sprawdzenie symetryczną tablicą UE‑27 za 2023 r.
Środowisko
Przesiewowe ślady przetopu bezpośredniego i rafinacji wtórnej wobec katody ICA; odpady przeróbcze, SO₂, woda; emisje w EU ETS.
Strategia i niepewność
Wskaźniki pokrycia na tle CRMA, HHI, testy warunków skrajnych; Monte Carlo 10 000 losowań z kopułą Gaussa, warianty i scenariusze.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
- Agregaty SBS dla UE‑27 są zaokrąglone i częściowo poufne – brakujące komórki uzupełniono sumami państw członkowskich; udziały miedzi w NACE 07.29, 46.77, 38.3 i 27.32 to założenia.
- Przetop bezpośredni nie jest raportowany – szacunek 864 tys. t z pomostu bilansowego; podział miedzi wtórnej na złom poużytkowy i technologiczny zależy od wskaźnika złomu technologicznego (13–25%).
- Wartości środowiskowe są przesiewowe, a nie oceny cyklu życia według ISO 14044; traktowanie UE jako jednej gospodarki znosi handel między państwami członkowskimi.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera kontekst regulacyjny, bilans miedzi, model dynamiczny, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, testy kontrolne, wykaz instalacji i bibliografię.
IGMNiR (2026), Miedź w gospodarce UE-27: wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw. Zintegrowana ocena przemysłu miedzi w Unii Europejskiej (model CU-EU), Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: CUEU-1.1-ee42378f93