Analiza · listopad 2026
Miedź w gospodarce Polskiwartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw
Polska wytwarza dwa razy więcej miedzi rafinowanej, niż zużywa, a ponad jedna czwarta katod KGHM powstaje ze złomu. Łańcuch wartości miedzi daje z dostawcami 4,4 mld EUR wartości dodanej, 53 tys. miejsc pracy i 2,3 mld EUR dla finansów publicznych.
W skrócie
4 401mln EUR
wartości dodanej brutto – łańcuch miedzi z krajowymi dostawcami
52 975pracujących
w łańcuchu miedzi i u jego polskich dostawców
2 347mln EUR
rocznie dla finansów publicznych (10 108 mln zł, bez VAT)
3 865mln zł
podatku od wydobycia niektórych kopalin naliczonego KGHM w 2024 r. (898 mln EUR); w 2025 r. – 4 693 mln zł
302tys. t CO₂e
potencjalnie unikniętych emisji rocznie dzięki recyklingowi złomu zebranego w Polsce
56%
zużycia pozornego miedzi rafinowanej odpowiada miedź odzyskana ze złomu w Polsce (167 tys. t)
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto; podatek od wydobycia to wielkość obserwowana.
Siedem wniosków
4,4 mld EUR wartości dodanej
Pięć segmentów łańcucha wytwarza bezpośrednio 3 085 mln EUR wartości dodanej brutto, z krajowymi dostawcami – 4 401 mln EUR, a z wydatkami zatrudnionych – 5 158 mln EUR. Na miedź pierwotną w KGHM przypada 78% bezpośredniej wartości dodanej, na łańcuch recyklingu – 250 mln EUR, a na miedź w przewodach i kablach – 379 mln EUR.
53 tys. miejsc pracy i 2,3 mld EUR dla finansów publicznych
Bezpośrednio w łańcuchu pracuje ok. 27 900 osób, a z dostawcami – ok. 53 000. Podatki i składki wynoszą szacunkowo 2 347 mln EUR rocznie. Największą pozycją jest podatek od wydobycia niektórych kopalin: 3 865 mln zł w 2024 r. i 4 693 mln zł w 2025 r.
Ponad jedna czwarta katod KGHM ze złomu
Polskie huty odzyskały ze złomu w 2024 r. ok. 167 tys. t miedzi – sam KGHM wytworzył ze złomu 158,6 tys. t miedzi elektrolitycznej, 27% swojej produkcji. Odpowiada to 56% krajowego zużycia pozornego miedzi rafinowanej.
Polska przetapia więcej złomu, niż zbiera
Polska zaimportowała 152 tys. t złomu miedzi i wyeksportowała 95 tys. t. Bilans masy CU-PL wskazuje na ok. 126 tys. t złomu zebranego w kraju – różnicę między przerobem a zbiórką pokrywa import netto, głównie z państw UE.
302 tys. t CO₂e i 10,7 mln t odpadów flotacyjnych mniej
Recykling miedzi zebranej w Polsce pozwala potencjalnie uniknąć ok. 302 tys. t CO₂e rocznie, a każda tona miedzi z recyklingu – ok. 94 t odpadów flotacyjnych i 31 kg SO₂ u producentów pierwotnych, głównie poza Polską.
Bezpieczeństwo dostaw dla Europy
Produkcja miedzi rafinowanej – 589 tys. t – odpowiada 198% zużycia pozornego, a nadwyżka w handlu katodami i walcówką wynosi 3,5 mld EUR. Złoże Retków-Grodziszcze i Zintegrowana Huta Recyklingowa w Legnicy są od października 2026 r. projektami strategicznymi CRMA.
Recykling rośnie, wydobycie decyduje o skali
W scenariuszu miedzi w obiegu (2035) wartość dodana z dostawcami rośnie o ok. 131 mln EUR. Niższe wydobycie i słabszy popyt (2030) obniżyłyby ją o ok. 567 mln EUR – głównie w miedzi pierwotnej.
Od rudy i złomu do kabli – pięć ogniw
Model CU-PL obejmuje zbiórkę i handel złomem, miedź wtórną, miedź pierwotną w KGHM – od kopalni po walcówkę – oraz półwyroby, stopy i miedź w przewodach i kablach.
Zbiórka i handel
Skup i handel złomem miedzi
- mln EUR WDB
- 152
- pracujących
- 1 756
Miedź wtórna
Przetop i rafinacja złomu, głównie w hutach KGHM
- mln EUR WDB
- 99
- pracujących
- 835
Miedź pierwotna
Wydobycie, wzbogacanie, hutnictwo, rafinacja i walcówka (KGHM)
- mln EUR WDB
- 2 408
- pracujących
- 18 092
Półwyroby i stopy
Pręty, rury, taśmy i odlewy poza KGHM
- mln EUR WDB
- 48
- pracujących
- 1 208
Przewody i kable
Miedziana część produkcji kabli
- mln EUR WDB
- 379
- pracujących
- 5 994
Katody i walcówka
sieci · energetyka · przemysł · eksport
+3,5 mld EURnadwyżka w handlu miedzią rafinowaną i drutem, 2024
Gospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy, podatki
Środowisko
Uniknięte emisje i odpady flotacyjne
Strategia
Pokrycie zużycia, handel, koncentracja importu
4,4 mld EUR wartości dodanej i 53 tys. miejsc pracy
Zakupy u polskich dostawców – energii, materiałów, usług, napraw i transportu – dodają 1 316 mln EUR wartości dodanej i ok. 25 100 miejsc pracy, a wydatki zatrudnionych – 757 mln EUR i ok. 16 600 miejsc pracy.
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Pracujący
Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto. KGHM modelowany na podstawie sprawozdań za 2024 r. – roku umiarkowanych cen metali.
2,3 mld EUR dla finansów publicznych
Podatki i składki związane z łańcuchem, jego dostawcami i wydatkami gospodarstw domowych wynoszą szacunkowo 2 347 mln EUR rocznie. Największą pojedynczą pozycją jest podatek od wydobycia niektórych kopalin – jedyna wielkość obserwowana w tym zestawieniu.
Podatki i składki według rodzaju, mln EUR, 2024
Podatek od wydobycia naliczony KGHM, mln zł
ŹródłoPodatki i składki bez VAT; podatek od wydobycia według sprawozdań KGHM, pozostałe pozycje – model CU-PL. Podatek od wydobycia nie wchodzi do wartości dodanej w cenach bazowych i nie stanowi kosztu uzyskania przychodów w CIT.
Polska przetapia więcej złomu, niż zbiera
Złom miedzi krąży po rynku UE w obu kierunkach. Polskie huty przerabiają ok. 184 tys. t złomu – więcej niż ok. 126 tys. t zebranych w kraju – a różnicę pokrywa import netto.
tys. t, 2024
× uzysk metalu 0,91
Miedź wtórna: o 73% mniej emisji
Tona katody z miedzi pierwotnej na świecie to ok. 3,64 t CO₂e, a tona miedzi z rafinacji złomu – ok. 1,00 t. Recykling pozwala też uniknąć odpadów flotacyjnych i dwutlenku siarki drogi pierwotnej.
Ślad węglowy tony katody, t CO₂e
−73%
Potencjalnie uniknięte emisje w wariantach, tys. t CO₂e
Czego pozwala uniknąć recykling miedzi
- Ok. 94 t odpadów flotacyjnych i 31 kg SO₂ na każdą tonę miedzi z recyklingu – łącznie ok. 10,7 mln t odpadów rocznie w odniesieniu do złomu zebranego w Polsce.
- 3,6 PJ energii pierwotnej rocznie: miedź wtórna wymaga ok. 28 GJ na tonę wobec 59 GJ dla pierwotnej.
- Według miejsca przetopu – łącznie z importowanym złomem – potencjalnie uniknięte emisje wynoszą 441 tys. t CO₂e.
Większość unikniętych emisji i obciążeń powstawałaby u producentów pierwotnych poza Polską – to nie są redukcje krajowej inwentaryzacji. W kraju produkcja pierwotna KGHM wiąże się z ok. 29 mln t odpadów flotacyjnych rocznie i 1,4 mln t CO₂e emisji bezpośrednich.
Eksporter katod i walcówki, importer złomu i koncentratu
Polska sprzedaje za granicę miedź rafinowaną i walcówkę – głównie do Niemiec, Chin i Włoch – a kupuje koncentrat, złom i półwyroby. Złom miedzi pochodzi w ponad 90% z państw UE.
Saldo handlu miedzią według stopnia przetworzenia, mln EUR
- Miedź rafinowana i drut
- Półwyroby
- Złom miedzi
- Koncentrat
Najwięksi partnerzy, 2025 · 283 tys. t
- DE95,7
- CN53,6
- IT49,7
- FR20,6
- SE14,5
- US13,8
- TR13,5
- TH7,0
Najwięksi partnerzy, 2025 · 166 tys. t
- DE72,4
- US16,9
- FR11,7
- CZ11,3
- NL7,9
- IT6,7
- DK4,6
- HU4,3
Gdzie działa przemysł miedzi
Rdzeń łańcucha leży w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym: trzy kopalnie, zakłady wzbogacania, huty w Głogowie i Legnicy i walcownia w Orsku. Półwyroby powstają w Gliwicach i Czechowicach-Dziedzicach, a kable – m.in. w Myślenicach, Warszowicach, Parczewie i Wierzbicach.
- Wydobycie i wzbogacanie
- Huty i rafinerie
- Skup i handel złomem
- Walcówka, półwyroby i stopy
- Przewody i kable
Lista zakładów
- KGHM – ZG LubinLubin · Wydobycie i wzbogacaniePodziemna kopalnia rudy miedzi i srebraSkala: 70,9 tys. t Cu w rudzie
- KGHM – ZG Polkowice-SieroszowicePolkowice · Wydobycie i wzbogacaniePodziemna kopalnia rudy miedzi i srebraSkala: 200,2 tys. t Cu w rudzie
- KGHM – ZG RudnaPolkowice · Wydobycie i wzbogacaniePodziemna kopalnia rudy miedzi i srebraSkala: 180,4 tys. t Cu w rudzie
- KGHM – Zakłady Wzbogacania RudPolkowice · Wydobycie i wzbogacanieFlotacja rudy (Lubin, Polkowice, Rudna)Skala: 1 776 tys. t koncentratu; 400 tys. t Cu
- KGHM – OUOW Żelazny MostRudna · Wydobycie i wzbogacanieSkładowanie odpadów flotacyjnychSkala: ok. 29 mln t odpadów rocznie
- KGHM – HM Głogów I i IIŻukowice · Huty i rafinerieHutnictwo i rafinacja; przerób złomuSkala: 466,1 tys. t katod
- KGHM – HM LegnicaLegnica · Huty i rafinerieHutnictwo i rafinacja z dużym udziałem złomu; projekt strategiczny CRMA (huta recyklingowa)Skala: 122,6 tys. t katod
- KGHM MetracoLegnica · Skup i handel złomemSkup i handel złomem miedzi dla KGHMSkala: przychody 5 601 mln zł
- Centrozłom WrocławWrocław · Skup i handel złomemZłom stalowy i metali nieżelaznychSkala: przychody 666 mln zł
- KGHM – HM CedyniaOrsk · Walcówka, półwyroby i stopyWalcówka (Contirod) i walcówka beztlenowaSkala: 271,0 tys. t walcówki; 16,2 tys. t OFE
- WMN Łabędy (Grupa KGHM)Gliwice · Walcówka, półwyroby i stopyTaśmy, blachy i płyty z miedzi i jej stopówSkala: >180 pracowników
- WM DziedziceCzechowice-Dziedzice · Walcówka, półwyroby i stopyPręty i rury mosiężne ze złomu i katodSkala: 20,2 tys. t; 456 mln zł
- Tele-Fonika KableMyślenice · Przewody i kableKable energetyczne, telekomunikacyjne i górnicze; recykling odpadów kablowych (Bukowno)Skala: 50,6 tys. t Cu kupionej; 2 063 pracowników
- NKTWarszowice · Przewody i kableKable niskiego napięcia i instalacyjneSkala: b.d.
- Fabryka Kabli ElparParczew · Przewody i kableKable energetyczne i sterownicze Cu i AlSkala: 623 pracowników (2023)
- LEONI Kabel PolskaWierzbice · Przewody i kableKable samochodowe i do ładowaniaSkala: b.d.
Kamienie milowe 2025–2030
Na łańcuch miedzi działają jednocześnie krajowy podatek od wydobycia, unijna polityka surowcowa i handlowa, system ETS oraz przepisy o odpadach i wyrobach.
Nadzór celny nad złomem miedzi
Komisja monitoruje import i eksport złomu miedzi; nie przyjęto środka dotyczącego wyłącznie złomu.
Podatek od wydobycia: współczynnik 0,74
Obniżka z 0,85 we wzorach stawek dla miedzi i srebra – przepis czasowy.
Zakaz importu rosyjskiej miedzi rafinowanej
Sankcje UE obowiązują w pełni; od lipca 2026 r. rozszerzone na rudy miedzi.
Krajowy program poszukiwań surowców krytycznych
Program wieloletni na lata 2026–2033 z priorytetem dla miedzi.
Projekty strategiczne CRMA
Złoże Retków-Grodziszcze i Zintegrowana Huta Recyklingowa w Legnicy.
Współczynnik 0,68
Obowiązuje w latach 2027–2028; od 2029 r. ponownie 0,85.
Nowe zasady wywozu odpadów
Rozporządzenie (UE) 2024/1157: wywóz odpadów innych niż niebezpieczne poza OECD.
Rozporządzenie ELV (UE) 2026/1738
Usuwanie części przed rozdrabnianiem ułatwia odzysk miedzi z pojazdów.
Ulga inwestycyjna w podatku od wydobycia
Odliczenie 40% kwalifikowanych nakładów poniesionych od 2026 r.
Wskaźniki CRMA i huta w Legnicy
UE: 10% wydobycia, 40% przetwórstwa, 25% recyklingu; huta – ok. 135 tys. t miedzi rocznie ze złomu (plan spółki).
Wydobycie decyduje o skali, recykling o przyroście
Trzy rachunki „co, jeśli” w stałych cenach 2024 r., z rosnącą wydajnością pracy. Produkcja katod KGHM jest ograniczona od 2030 r. do ok. 601 tys. t, a dodatkowy złom ma niższą jakość.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Pracujący z łańcuchem dostaw · osób
Uniknięte emisje – według zbiórki · tys. t CO₂e
Co wzmocni ten łańcuch
Raport wskazuje pięć kierunków działań publicznych.
- Zapewnić przewidywalność ram fiskalnych i energetycznych – stosować nowelizację podatku od wydobycia z jasnymi zasadami ulgi inwestycyjnej i objąć krajowymi rekompensatami kosztów emisji pośrednich górnictwo rud metali nieżelaznych.
- Rozwijać moce recyklingu złomu złożonego – wspierać hutę recyklingową w Legnicy oraz wstępne przetwarzanie złomu kablowego, elektronicznego i mieszanego.
- Sprawnie wdrożyć CRMA – przyjąć krajową ustawę i wykorzystać status projektów strategicznych do skrócenia procedur przy zachowaniu standardów środowiskowych.
- Zapewnić przewidywalność procedur – krótsze, cyfrowe postępowania w sprawie pozwoleń dla hut, recyklingu i sortowania oraz przemieszczania odpadów.
- Traktować łańcuch jako jeden system – łącznie uwzględniać wydobycie, hutnictwo, recykling, półwyroby i kable, w tym popyt na miedź z inwestycji sieciowych.
Metoda w skrócie
CU-PL wykorzystuje architekturę zintegrowanych modeli Izby i dostosowuje ją do miedzi – łącznie z produkcją pierwotną – od bilansu masy metalu po efekty w gospodarce i finansach publicznych.
Zakres i alokacja
Pięć segmentów C1–C5; KGHM na podstawie sprawozdań finansowych, udział miedzi w PKD 46.77, 38.3, 24.54 i 27.32.
Bilans masy miedzi
Złom: A = C + X − M; zużycie pozorne miedzi rafinowanej z produkcji i handlu CN 7403.
Gospodarka i podatki
Model input–output Leontiefa, typ I i II, na tablicy FIGARO 2024; podatki KGHM obserwowane.
Środowisko
Metoda unikniętego obciążenia: katoda pierwotna 3,64, wtórna 1,00 t CO₂e/t; odpady flotacyjne i SO₂.
Strategia
Wskaźniki pokrycia, salda handlowe, koncentracja importu, marża przetwórcza.
Niepewność
Monte Carlo 10 000 losowań z kopułą Gaussa; analiza wrażliwości, warianty strukturalne i scenariusze.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki.
- Wartość dodana i podatek od wydobycia silnie zależą od cen miedzi i srebra; wyniki odpowiadają cenom i wolumenom z 2024 r.
- Złom zebrany w Polsce wyznaczono z bilansu masy – zapasy, reeksport i przerób usługowy nie są obserwowane.
- Potencjalnie uniknięte emisje są warunkowe względem substytucji 1:1 średniej światowej katody i powstają głównie poza Polską.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji tekstu.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera kontekst regulacyjny, metodykę, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, testy kontrolne, wykaz instalacji i bibliografię.
IGMNiR (2026), Miedź w gospodarce Polski: wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw. Zintegrowana ocena przemysłu miedzi w Polsce (model CU-PL), Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: CUPL-1.2-6389701a82