Dotacje dla metali nieżelaznych i recyklingu

Budżet

ok. 40 mld EUR z przychodów EU ETS (2020–2030, szacunek KE); portfel po IF25 NZT: ok. 320 projektów, prawie 17 mld EUR dotacji

Instrumenty

Nabory dotacyjne (NZT: duże/średnie/małe projekty, produkcja czystych technologii z surowcami krytycznymi, pilotaże; od IF26 – nabór dla MŚP i morski), aukcje z premią stałą (Europejski Bank Wodorowy, aukcja ciepła przemysłowego – pilotaż Banku Dekarbonizacji Przemysłu), Grants-/Auctions-as-a-Service (dopłaty krajowe), PDA (EBI), pieczęć STEP

Dla sektora NF

Inwestycje dekarbonizacyjne hut i odlewni (elektryfikacja, odzysk ciepła, nowe procesy), recykling i przetwarzanie surowców krytycznych/strategicznych (Cu, Ni, Co, metale z baterii i e-odpadów), elektryfikacja ciepła procesowego >400 °C (aukcja ciepła). Brak tematu dedykowanego metalom nieżelaznym.

Zasady

Dotacja do 60% kosztów istotnych, ryczałt; kryteria oceny: potencjał redukcji emisji GHG, stopień innowacyjności, dojrzałość projektu, replikowalność, efektywność kosztowa; dodatkowy punkt dla projektów realizowanych wyłącznie przez MŚP (IF25). Aukcje: ranking wyłącznie cenowy (EUR/t CO2 lub EUR/kg H2), gwarancja ukończenia, termin zamknięcia finansowego i uruchomienia.

Skuteczność

IF25 NZT: 77 z 358 wniosków (ok. 21,5%), popyt 17,5 mld EUR wobec 2,9 mld EUR budżetu; IF25 Heat: 65 z 85 ofert; IF25 Hydrogen: 9 (+4 z rezerwy) z 58 ofert – obliczenia na podstawie IP/26/2187, IP/26/1134, strony IF25 Hydrogen Auction

Przykłady

POLVOLT (EH LUX / Elemental Battery Metals, Polska) – IF24 Clean-Tech Manufacturing, 150,7 mln EUR, start 01.07.2025 (karta krajowa CINEA „Innovation Fund projects in Poland”, stan na wrzesień 2026 r.: ec.europa.eu/assets/cinea/country_factsheets/innovation_fund/INNOVFUND_Poland.pdf). W IF25 NZT – 6 projektów surowców krytycznych (bez wskazania podmiotów w komunikacie).

Źródło: climate.ec.europa.eu/areas-action/eu-funding-climate-action/innovation-fund/calls-proposal

Budżet

87 654 mln EUR (2021–2027, ceny bieżące – zestawienie w negotiating box Rady ST 13922/26)

Instrumenty

RIA, IA, CSA, procedura FTRI (szybka ścieżka do 2,5 mln EUR), EIC Accelerator (dotacja + kapitał), wspólne nabory partnerstw współfinansowanych (RAMP – przez NCBR)

Dla sektora NF

Przeróbka i rafinacja surowców (MAT-PROD-16, 49 mln EUR), substytucja surowców krytycznych (MAT-PROD-22), energia w przemyśle przetwórczym – elektryfikacja procesów wysokotemperaturowych (MAT-PROD-32, 52,5 mln EUR), recykling baterii (CL5 D2-05), ciepło odpadowe (CL5 D4-09), AI i robotyka w produkcji.

Zasady

Konsorcjum min. 3 niezależnych podmiotów z 3 różnych państw członkowskich/stowarzyszonych (w tym min. 1 z UE); TRL zdefiniowany w temacie; kryteria: doskonałość, wpływ, jakość i efektywność wdrożenia; finansowanie RIA 100%, IA 70% dla przedsiębiorstw; tematy surowcowe – ograniczenia kwalifikowalności państw trzecich i kontroli z państw nieuprawnionych.

Źródło: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/docs/2021-2027/horizon/wp-call/2026-2027/w

Instrumenty

KAVA Upscaling (0,5–2,5 mln EUR, współfinansowanie ≥50%), RIS Innovation (0,8–1 mln EUR, do 70%) i RIS Capacity Building, programy dla start-upów (Jumpstarter, akcelerator), sieć partnerów

Dla sektora NF

Skalowanie technologii przeróbki, metalurgii, recyklingu i GOZ (TRL 5→8), projekty innowacyjne w krajach RIS (Polska).

Zasady

Wymóg członkostwa (Core/Associate Partner) co najmniej jednego partnera, a do startu projektu – statusu KIC Partner dla lidera; konsorcjum min. 2 partnerów z 2 państw; trójkąt wiedzy (edukacja, badania, biznes); co najmniej 50% środków dla partnerów komercjalizujących (KAVA); ocena: 55% doskonałość/wpływ/jakość, 45% strategia; plan zwrotu finansowego (royalty, udział).

Źródło: eitrawmaterials.eu/kava-call-14-upscaling

Budżet

ponad 5,4 mld EUR (2021–2027); wieloletni program prac 2025–2027: 2,3 mld EUR; nabory 2026: 601,5 mln EUR

Instrumenty

Projekty standardowe (SAP), strategiczne zintegrowane (SIP) i przyrodnicze (SNaP), działania koordynacyjne CET, granty operacyjne dla NGO, pomoc techniczna

Dla sektora NF

Demonstracje GOZ i ograniczania zanieczyszczeń (odzysk metali z odpadów, żużli, pyłów), łagodzenie zmian klimatu, działania na rzecz przejścia energetycznego przemysłu (CET-INDUSTRY).

Zasady

SAP: współfinansowanie do 60%; CSA w CET: do 95%; brak wymogu konsorcjum międzynarodowego; projekty demonstracyjne/bliskie rynku, nie badawcze.

Skuteczność

Nabór 2026: 1 430 wniosków na 4,3 mld EUR wobec 601,5 mln EUR budżetu (ok. 14% zapotrzebowania – obliczenie) – CINEA 14.10.2026 i 22.04.2026

Źródło: cinea.ec.europa.eu/news-events/news/life-calls-proposals-2026-eu6015-million-greener-more-

Budżet

RESourceEU: do 3 mld EUR mobilizowanych w ciągu 12 miesięcy od grudnia 2025 r.; od uruchomienia inicjatywa Team Europe zaangażowała ponad 2 mld EUR (IF, pomoc publiczna, EBI) – IP/26/2113

Instrumenty

Status projektu strategicznego (przyspieszone pozwolenia, interes publiczny, koordynacja finansowania i odbioru), Raw Materials Platform (agregacja popytu, wspólne zakupy, ponad 30 dopasowań dla 10 surowców), Europejskie Centrum Surowców Krytycznych (jednostka utworzona; narzędzia legislacyjne zapowiedziane), pilotaż wspólnych zapasów, środki dotyczące złomu aluminium (zapowiedź)

Dla sektora NF

Miedź i nikiel jako surowce strategiczne – możliwość uzyskania statusu dla projektów wydobycia, hutnictwa i recyklingu; wsparcie w dostępie do EBI/IF. Planowane środki wobec eksportu złomu aluminium (i ewentualnie miedzi) – istotne dla rynku wsadu recyklerów.

Zasady

Kryteria: wkład w bezpieczeństwo dostaw surowców strategicznych, wykonalność techniczna, standardy ESG, korzyści transgraniczne; ocena KE z ekspertami, opinia Rady ds. Surowców Krytycznych; terminy pozwoleń 27 mies. (wydobycie) / 15 mies. (pozostałe).

Skuteczność

Nabór 2: 46 projektów z 102 wniosków (92 ocenione) – IP/26/2113; nabór 1: 47 projektów w UE (IP/25/864)

Przykłady

Lista 2026 (C(2026) 8051): projekty z Polski – w karcie krajowej CRMA; ponadto m.in. Aurubis Bulgaria – Tankhouse Expansion Pirdop (Cu), Comet Traitements – CUPIDON (Cu, recykling). Lista 2025 (C(2025) 1904): Elemental Strategic Metals – POLVOLT, Mkango – Puławy Rare Earths Separation Plant, Atlantic Copper – CirCular. Źródła: single-market-economy.ec.europa.eu – załącznik C(2026) 8051 i decyzja C(2025) 1904.

Źródło: single-market-economy.ec.europa.eu/sectors/raw-materials/areas-specific-interest/critical-

Budżet

TechEU: 70 mld EUR finansowania EBI w latach 2025–2027, cel 250 mld EUR inwestycji

Instrumenty

Pożyczki bezpośrednie i pośrednie, venture debt, kapitał i quasi-kapitał, gwarancje, doradztwo (PDA dla IF, pomoc techniczna dla projektów surowcowych do ok. 2 mln EUR)

Dla sektora NF

Długoterminowe finansowanie dłużne inwestycji w rafinację, recykling i przetwórstwo miedzi oraz inne metale – najbardziej wydajny kanał UE dla dużych projektów sektora.

Zasady

Ocena bankowa (zdolność kredytowa, ekonomika projektu), zgodność z polityką klimatyczną EBI; projekty strategiczne CRMA traktowane priorytetowo (współpraca z KE).

Przykłady

Aurubis – 200 mln EUR (2025; Pirdop i Hamburg); Cunext (Kordoba) – 30 mln EUR (2024, katody z surowców wtórnych); Nexans – 250 mln EUR (2025, w tym recykling miedzi); POLVOLT, Zawiercie – ok. 87 mln EUR w ocenie (projekt EBI 20260061). Źródła: eib.org (strona tematyczna CRM, komunikaty 2025-333, 2025-340, karta projektu 20260061).

Źródło: eib.org/en/projects/topics/innovation-digital-and-human-capital/critical-raw-materials/ind

Budżet

szacunkowo 57 mld EUR (2021–2030, przy 75 EUR/t CO2)

Instrumenty

Wypłaty dla państw beneficjentów dwa razy w roku na podstawie potwierdzonych przez EBI propozycji inwestycyjnych; państwa wybierają projekty i wypłacają wsparcie

Dla sektora NF

Efektywność energetyczna w przemyśle (obszar priorytetowy), OZE, magazynowanie energii, sieci – przez krajowe programy.

Zasady

Inwestycje priorytetowe (co najmniej 80%) i niepriorytetowe (do 20%, ocena EBI); projekty nie aplikują bezpośrednio.

Źródło: climate.ec.europa.eu/areas-action/eu-funding-climate-action/modernisation-fund_en

Budżet

nie dotyczy (ramy prawne, budżety krajowe)

Instrumenty

Sekcja 4.1–4.4: OZE, czysta energia, elastyczność, mechanizmy mocy; 4.5: przejściowa ulga w cenach energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych; 5: dekarbonizacja przemysłu i efektywność energetyczna; 6: zdolności produkcyjne czystych technologii i powiązanych surowców krytycznych (6.1 programy, 6.2 pomoc wyrównawcza, 6.3 ulgi podatkowe); 7: ułatwienia dla projektów z pieczęcią IF; 8: zmniejszanie ryzyka inwestycji prywatnych

Dla sektora NF

Podstawa krajowych programów dotacji na dekarbonizację hut (sekcja 5) i zakłady surowców krytycznych (sekcja 6), ulga w cenie energii (sekcja 4.5) dla sektorów ze znacznym ryzykiem relokacji.

Zasady

Sekcja 4.5: do 3 lat na beneficjenta, kwalifikuje się 50% zużycia, intensywność do 50%, cena po pomocy nie niższa niż 50 EUR/MWh, 50% pomocy do reinwestycji w dekarbonizację; sekcja 5: premie intensywności dla MŚP, plan odejścia od gazu do 2040 przy rozwiązaniach gazowych (przegląd DG COMP – dokument nieformalny). Każdy program wymaga notyfikacji KE (decyzja w 2 mies. od kompletnego zgłoszenia).

Źródło: competition-policy.ec.europa.eu/about/contribution-clean-just-and-competitive-transition/c

Budżet

budżety krajowe

Instrumenty

Rekompensata części kosztów emisji przeniesionych w cenach energii elektrycznej

Dla sektora NF

Aluminium (24.42), ołów, cynk i cyna (24.43), miedź (24.44) – sektory kwalifikowane od 2021 r.; od 2026 r. intensywność do 80%.

Zasady

Intensywność 80% (sektory dotychczasowe), 75% (20 nowych sektorów i 2 podsektory, m.in. chemia organiczna, część ceramiki, szkła i baterii); nowe współczynniki emisji CO2 na 2026–2030 z możliwym stopniowym przejściem; duzi beneficjenci – inwestycja części pomocy w projekty obniżające koszty systemu elektroenergetycznego; państwa mogą notyfikować inne sektory z dowodem ryzyka ucieczki emisji.

Budżet

nie dotyczy

Instrumenty

Pomoc bez notyfikacji: regionalna inwestycyjna, na B+R+I, na ochronę środowiska i energię (m.in. efektywność energetyczna, dekarbonizacja, GOZ), dla MŚP, szkoleniowa

Dla sektora NF

Podstawa większości krajowych i regionalnych programów dotacyjnych (FENG, FEnIKS, programy regionalne) – zmiana GBER wpłynie na warunki naborów od 2027.

Zasady

Projekt nowego GBER w konsultacjach 25.02–23.04.2026; przyjęcie planowane na koniec 2026, wejście w życie 01.01.2027 (KE – GBER review).

Źródło: competition-policy.ec.europa.eu/state-aid/gber-review_en

Budżet

budżety krajowe (pomoc publiczna)

Instrumenty

Pomoc państwa zatwierdzana przez KE dla zintegrowanych projektów wielonarodowych (B+R+I i pierwsze wdrożenie przemysłowe)

Dla sektora NF

Kandydatura IPCEI Critical Raw Materials (poparcie 13 państw, 20.05.2026) – m.in. przetwarzanie surowców pierwotnych i wtórnych, recykling; IPCEI Circular Advanced Materials for Clean Technologies (15 państw, 27.11.2024).

Zasady

Udział wymaga zgłoszenia przez rząd krajowy w ramach krajowego naboru; projekt musi być wysoce innowacyjny i mieć efekt rozprzestrzeniania w UE.

Źródło: competition-policy.ec.europa.eu/state-aid/ipcei/design-support-hub_en

Instrumenty

Dotacje dla partnerstw transgranicznych/transnarodowych; w CZ–PL – priorytet 5 dla MŚP

Dla sektora NF

Marginalne: programy wyczerpały nabory; w horyzoncie 12 miesięcy brak naborów istotnych dla przedsiębiorstw przemysłowych.

Zasady

Partnerstwo co najmniej dwóch państw; dominują beneficjenci publiczni.

Źródło: interreg-central.eu/apply/

Instrumenty

Ścieżka SMART (B+R, wdrożenia) – dotacje PARP/NCBR; Fundusz wsparcia technologii krytycznych STEP (5.1); kredyty z premią BGK (Kredyt ekologiczny, Kredyt technologiczny, Kredyt dual-use 2.33); instrument finansowy 1.2 – pożyczki na cyfrową i zieloną transformację; działania otoczenia (klastry, EDIH, Granty na eurogranty, Horizon Bridge, Dig.IT – ARP).

Dla sektora NF

Prace B+R nad stopami, procesami odlewania/walcowania/ciągnienia, technologiami odzysku metali; wdrożenia wyników B+R (linie produkcyjne); inwestycje w surowce krytyczne i czyste technologie (STEP); modernizacja ekologiczna z premią (Kredyt ekologiczny); automatyzacja, MES/SCADA, AI i inwestycje GOZ finansowane preferencyjną pożyczką 1.2.

Podstawa pomocy

GBER art. 25 (B+R), art. 14 (pomoc regionalna inwestycyjna), art. 28 (innowacje MŚP), art. 36/38 (ochrona środowiska, efektywność energetyczna), de minimis; STEP – rozporządzenie (UE) 2024/795.

Intensywność

B+R: 25–80% zależnie od rodzaju prac i wielkości; inwestycje: wg mapy pomocy regionalnej (0% w części regionu warszawskiego stołecznego); pożyczka 1.2: 0,5% z umorzeniem 5–15%.

Pułapki

Bardzo wysoka konkurencja (SMART 2026: ok. 5 wniosków na 1 dotację); wymóg zgodności z Krajową Inteligentną Specjalizacją (KIS) i efektu zachęty (prace nie mogą się rozpocząć przed złożeniem wniosku); większość dotacji PARP tylko dla MŚP – duże huty mają dostęp głównie do ścieżek NCBR (konsorcja, duże, wdrożenia 2027) i STEP; DNSH; trwałość projektu; nabory dla dużych firm i STEP-obronność warunkowane przyjęciem zmian programu przez KE.

Źródło: nowoczesnagospodarka.gov.pl/

Instrumenty

Ścieżka SMART dla MŚP (B+R 29.10–29.12.2026; wdrożenia 21.01–16.03.2027), STEP (inwestycje – CLEANTECH, obronność, Seal), Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację (FENG.01.02, od 02.11.2026, także dla dużych firm), Granty na eurogranty, Horizon Bridge, Promocja marki innowacyjnych MŚP, EDIH, klastry i ośrodki innowacji, Startup Booster Poland.

Dla sektora NF

Dla przetwórców i recyklerów MŚP: B+R i wdrożenia nowych wyrobów/procesów, ochrona IP, ekspansja eksportowa; dla wszystkich (w tym dużych): pożyczka 0,5% na automatyzację/AI i inwestycje GOZ (recykling, odzysk ciepła, obieg wody).

Podstawa pomocy

GBER art. 25, 14, 28; de minimis; rozporządzenie MFiPR w sprawie pomocy udzielanej przez PARP w FENG.

Intensywność

B+R: 25–80%; promocja marki: 50% (podróże 85%); pożyczka: 0,5% z umorzeniem do 15%.

Pułapki

Prawie wszystkie dotacje PARP są wyłącznie dla MŚP – weryfikacja statusu MŚP (powiązania w grupie kapitałowej) to częsta przyczyna odrzucenia; duże huty mogą skorzystać tylko z pożyczki 1.2 i STEP. Ocena dwuetapowa z panelem ekspertów. Dokumentacja zmienia się między naborami.

Źródło: parp.gov.pl/harmonogram-naborow

Instrumenty

1.1 Platformy startowe (komponenty IIa, IIb), 1.3 Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP, 1.4 Wzornictwo w MŚP (ostatni nabór 19.02–20.05.2026), 1.5 Pożyczki na rozwój turystyki (BGK). Działanie automatyzacji i robotyzacji nie występuje w harmonogramach 2026–2027.

Dla sektora NF

Dla MŚP z makroregionu (lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie, region Mazowiecki regionalny): inwestycje GOZ – recykling i odzysk metali, wykorzystanie odpadów produkcyjnych; wzornictwo przemysłowe.

Podstawa pomocy

GBER art. 14 (regionalna), art. 18 (usługi doradcze dla MŚP), de minimis.

Intensywność

wg mapy pomocy regionalnej i regulaminu danego naboru (nie potwierdzono dla naboru 2027)

Pułapki

Tylko MŚP z miejscem realizacji w makroregionie; nabory rzadkie (GOZ: jeden w 2026, kolejny planowany na marzec–kwiecień 2027); alokacje „do doprecyzowania” do czasu ogłoszenia.

Źródło: parp.gov.pl/storage/grants/schedule/Harmonogram_naborow_-FEPW-wrzesien-2026.xlsx

Instrumenty

Kluczowe kompetencje dla sektorów (w tym przemysł metalowo-maszynowy), Kompetencje z automatyzacji dla transformacji cyfrowej (78 mln zł), GOZ – to się opłaca, Zielone rekomendacje, Akademia HR (do 30.11.2026), Baza Usług Rozwojowych, Enterprise Europe Network.

Dla sektora NF

Szkolenia i doradztwo dla kadr hut, walcowni, odlewni i recyklerów: automatyzacja, AI, GOZ, niskoemisyjność, kompetencje sektorowe metalowe.

Podstawa pomocy

de minimis; GBER art. 31 (pomoc szkoleniowa).

Intensywność

80–100% (automatyzacja do 83%, maks. 16 185 zł na pracownika)

Pułapki

Środki rozdzielane przez operatorów – decyduje kolejność zgłoszeń; limit 40% uczestników z dużych firm; usługi zwykle muszą być w BUR; limit de minimis 300 000 EUR w 3 latach.

Źródło: parp.gov.pl/harmonogram-naborow

Instrumenty

FENX.01.01 efektywność energetyczna przedsiębiorstw (pożyczki z umorzeniem, współfinansowanie NFOŚiGW), FENX.01.04/01.05 GOZ i gospodarka odpadami, FENX.02.x OZE i sieci, FENX.11.02 magazyny ciepła systemowe.

Dla sektora NF

Termomodernizacja hal, odzysk ciepła odpadowego z pieców, wymiana napędów i sprężarek, OZE na potrzeby własne, instalacje recyklingu odpadów (z ograniczeniami DNSH).

Podstawa pomocy

GBER art. 38, 41, 47; instrumenty finansowe.

Intensywność

pożyczki z umorzeniem do 30% (duże) i do 49% (średnie) w naborze efektywności energetycznej 2025/2026

Pułapki

Harmonogram z września 2026 nie przewiduje do 2027 r. naborów dla przemysłu; wymogi audytu energetycznego i progów oszczędności; DNSH wyklucza inwestycje związane z paliwami kopalnymi.

Źródło: feniks.gov.pl/

Instrumenty

Pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (A2.7.1, BGK), Fundusz Wsparcia Energetyki (BGK, zamknięty), wcześniejsze dotacje B+R i inwestycyjne (zakończone).

Dla sektora NF

W 2026 r. realnie tylko pożyczki FBiO na produkcję dual-use i ochronę infrastruktury krytycznej; nabór zawieszony 14.10.2026.

Podstawa pomocy

rozporządzenie (UE) 2021/241 (RRF); pomoc publiczna wg instrumentu.

Intensywność

pożyczki do 100% kosztów, oprocentowanie od 1%

Pułapki

RRF kończy się w 2026 r. – w zestawieniu MFiPR na październik 2026 brak nowych naborów KPO; wnioski ponad alokację FBiO tylko na liście rezerwowej.

Źródło: nowoczesnagospodarka.gov.pl/aktualnosci-1/nabory-z-funduszy-europejskich-i-kpo-w-pazdziern

Budżet

925 mln EUR dla Polski (największy beneficjent; 3,268 mld EUR dla 15 państw); dla przedsiębiorstw istotne: Zielony biznes i innowacje 55,35 mln EUR, Zielona transformacja ok. 188 mln EUR (160,9 mln EUR grantu), Badania stosowane i innowacje 80,5 mln EUR grantu (ponad 94 mln EUR łącznie)

Instrumenty

Granty PARP dla MŚP (GOZ, zielone technologie; osobny konkurs dla firm kobiecych; akceleracja; działania bilateralne); 9 naborów MKiŚ/NFOŚiGW (dla firm: CCUS – dokumentacja, magazyny energii przy OZE, geotermia, cyrkularne zarządzanie wodą, GOZ w budownictwie); NCBR POLNORIS (B+R z partnerem z państw-darczyńców)

Dla sektora NF

MŚP: wdrożenia procesów recyklingu i odzysku metali, ograniczenie odpadów i emisji (PARP); zamknięcie obiegu wody przemysłowej (nabór 4.1); studia wykonalności i FEED dla wychwytu CO2 (nabór 2.2); projekty B+R z instytutami norweskimi (POLNORIS, 1–1,75 mln EUR).

Podstawa pomocy

Regulacja w sprawie wdrażania Mechanizmów 2021–2028; pomoc publiczna wg GBER lub rozporządzeń krajowych (POLNORIS – rozporządzenie MNiSW z 19.08.2020, Dz.U. 2020 poz. 1456, art. 25 GBER); dla PARP i MKiŚ – do ustalenia w dokumentacji konkursowej

Intensywność

POLNORIS: przedsiębiorstwa do 80% (badania przemysłowe 50–80%, prace rozwojowe 25–60%); pozostałe – nieopublikowane

Pułapki

Granty PARP tylko dla MŚP – duże huty wyłączone. Większość naborów MKiŚ adresowana do JST i NGO. Nabory w IV kw. 2026 trwają min. 3 miesiące, a koszty muszą być poniesione do 30.04.2031. Wymóg lub premia za partnerstwo z podmiotami z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu.

Źródło: eeagrants.org/pl/poland/o-funduszach-norweskich-i-eog

Budżet

Kredyt ekologiczny FENG – 4 nabory (ostatni 581,8 mln zł po zwiększeniu); Fundusz Wsparcia Energetyki (KPO) ok. 70 mld zł, w tym 7 121 mln zł na Pożyczki na transformację energetyczną

Instrumenty

Kredyt ekologiczny FENG 3.01 (premia ekologiczna – brak zapowiedzi 5. naboru); Kredyt technologiczny FENG 2.32 (jedyny nabór 2023); Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania FENG 2.33 (nabór 29.10.2026–28.01.2027, 400 mln zł); Gwarancja Biznesmax Plus z dopłatami (FG FENG, ciągła); gwarancja de minimis (krajowa, ciągła); Pożyczki na transformację energetyczną i na sieci (FWE/KPO – zawieranie umów zakończone)

Dla sektora NF

Premia ekologiczna na wymianę pieców, napędów, sprężarek i linii na energooszczędne (MŚP, small mid-cap, mid-cap); gwarancja zabezpieczająca kredyty na ekoinwestycje i modernizację; dla największych emitentów FWE finansował projekty redukcji emisyjności i energochłonności przedsiębiorstw (min. 200 mln zł, do 90%).

Podstawa pomocy

Rozporządzenie MFiPR z 15.11.2022 w sprawie pomocy publicznej i de minimis z udziałem BGK w ramach FENG; regionalna pomoc inwestycyjna (art. 14 GBER), pomoc na efektywność energetyczną (art. 38 GBER), de minimis; FWE – KPO G3.1.4 z zasadą DNSH

Intensywność

Kredyt ekologiczny – zależnie od wydatku i mapy pomocy regionalnej (Przewodnik kwalifikowalności BGK); Biznesmax Plus – gwarancja do 80% kapitału, maks. 2,5 mln EUR, dopłata 5% rocznie do odsetek przez 24 mies.; FWE – do 90% wydatków, oprocentowanie ≥1%

Pułapki

Kredyt ekologiczny wymaga audytu energetycznego, a ranking zależy od oszczędności MWh na zł; OZE maks. 50% wydatków; wykluczone środki trwałe na paliwa kopalne; 40 dni na umowę kredytu po promesie. FWE: BGK zakończył zawieranie umów (umowy do 15.05.2026) z powodu wcześniejszego rozliczenia KPO. Duże przedsiębiorstwa (powyżej mid-cap) poza Biznesmax i Kredytem ekologicznym.

Źródło: bgk.pl/produkty/kredyt-ekologiczny/

Budżet

Dig.IT – 306,1 mln zł wartości projektu (166,1 mln zł FE), 140 mln zł na granty dla ok. 400 MŚP; pożyczki – brak limitu publicznego

Instrumenty

Pożyczka Inwestycyjna (od 0,8 mln zł, do 80%, 12 lat); wariant PSI; z gwarancją InvestEU (także na zrównoważone inwestycje: 0,8–8,6 mln zł, 14 lat); z gwarancją KUKE; Białe Certyfikaty; Rozwojowa pod Dotacje; pożyczki obrotowe (z InvestEU, z limitem faktoringowym, z gwarancją płatniczą KUKE); Pożyczka Certyfikacyjna (łańcuch dostaw atomu, 0,3–1 mln zł); leasing maszyn; faktoring; granty Dig.IT (150 000–850 000 zł)

Dla sektora NF

Finansowanie dłużne nowych linii walcowniczych, ciągarniczych i odlewniczych, pieców i odzysku ciepła (białe certyfikaty); leasing specjalistycznych maszyn, także używanych; finansowanie pomostowe pod dotacje FENG/FEnIKS; cyfryzacja MŚP odlewni i zakładów obróbki plastycznej (Dig.IT); certyfikacja NQA-1/ASME dla dostawców do elektrowni jądrowej (Atom bez barier).

Podstawa pomocy

Pożyczki – warunki rynkowe lub gwarancje InvestEU/KUKE (bez wpływu na de minimis dla InvestEU); Dig.IT – de minimis

Intensywność

Pożyczki do 80–90% nakładów netto; Dig.IT – do 50% kosztów kwalifikowanych

Pułapki

Pożyczki ARP nie są dotacjami: oprocentowanie wynosi WIBOR 1M + marża. Dig.IT tylko dla MŚP z min. 5 zamkniętymi latami obrotowymi i wolnym limitem de minimis; wypłata jednorazowa po realizacji (brak zaliczek); nabór może być skrócony przy 200% alokacji.

Źródło: arp.pl/pl/finansowanie/produkty/

Budżet

stary program 3 483,4 mln zł; nowy – 4 500 mln zł (projekt)

Instrumenty

Dotacja celowa na podstawie umowy minister–przedsiębiorca; tytuły: koszty inwestycji w środki trwałe i WNiP albo koszty nowych (wyspecjalizowanych) miejsc pracy

Dla sektora NF

Budowa nowych zakładów lub zwiększenie zdolności (np. huta recyklingowa, walcownia taśm, linia przewodów, folia miedziana); w nowym programie kategoria „kluczowa inwestycja sektorowa i technologiczna” bez wymogu nowych miejsc pracy (duży – od 100 mln zł, na obszarze preferencyjnym od 50 mln zł).

Podstawa pomocy

Regionalna pomoc inwestycyjna – art. 14 GBER (rozporządzenie KE 651/2014); notyfikacja przy dużych projektach

Intensywność

program 2011–2030: inwestycja strategiczna duży 5–15%, średni 10–20%, mały 15–25% kosztów kwalifikowanych; nowy program – do ustalenia w uchwale

Pułapki

Luka finansowa: od 01.07.2026 brak możliwości zawierania nowych umów do czasu przyjęcia nowego programu. Kryteria jakościowe (wskaźniki) muszą być spełnione. Pomoc kumuluje się z PSI w limicie intensywności regionalnej. Inwestycja nie może się rozpocząć przed złożeniem wniosku (efekt zachęty).

Beneficjenci z sektora

SK Nexilis Poland Sp. z o.o. – nowy zakład folii miedzianej w Stalowej Woli; CANPACK S.A. – zwiększenie zdolności produkcji aluminiowych puszek i wieczek w Bydgoszczy (umowa 2025–2026); Cromodora Wheels Sp. z o.o. – zakład felg aluminiowych w Kielcach. Źródła: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/informacje-o-udzielonej-pomocy-publicznej oraz https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/informacje-o-udzielonej-pomocy-publicznej-w-latach-2025---2026

Źródło: gov.pl/web/rozwoj-technologia/program-wspierania-inwestycji-o-istotnym-znaczeniu-dla-gospo

Budżet

zmienne – np. RAMP 2026: 1,5 mln EUR; M-ERA.NET 2026: 2,5 mln EUR; CETPartnership 2026: 3 mln EUR; EUREKA 2026: 10 mln zł; POLNORIS (EOG): 70 mln EUR

Instrumenty

Współfinansowanie partnerstw Horyzontu Europa (RAMP – surowce, M-ERA.NET – materiały, CETPartnership – czysta energia, Water4All); EUREKA i Eurostars (MŚP); konkursy dwustronne INNOGLOBO; programy strategiczne (HYDROSTRATEG, INFOSTRATEG, AGROSTRATEG); wspólne przedsięwzięcia z przemysłem (CuBR – NCBR i KGHM, do 200 mln zł, 50/50, od 2013 r.); POLNORIS (EOG)

Dla sektora NF

Badania przemysłowe i prace rozwojowe: nowe stopy i powłoki, recykling złomów i żużli, odzysk metali krytycznych, efektywność energetyczna procesów hutniczych – w konsorcjach międzynarodowych (RAMP, M-ERA.NET, CETP) lub z norweskimi instytutami (POLNORIS). CuBR obejmował metalurgię, przetwórstwo, nowe materiały i ochronę środowiska w przemyśle NF.

Podstawa pomocy

Rozporządzenie MNiSW z 17.08.2020 w sprawie pomocy publicznej za pośrednictwem NCBR (art. 25 GBER); ustawa o NCBR z 30.04.2010

Intensywność

badania przemysłowe 50–80%, prace rozwojowe 25–70% zależnie od wielkości firmy i premii (współpraca, upowszechnianie); organizacje badawcze 100%

Pułapki

Konkursy międzynarodowe są dwuetapowe (wniosek wstępny i pełny) – bez wniosku wstępnego udział jest możliwy dopiero w kolejnej edycji. Limity na stronę polską są niskie (0,3–0,7 mln EUR). Wymagany partner zagraniczny. Brak aktywnego naboru CuBR, a programy strategiczne nie mają obecnie tematu dla metalurgii.

Źródło: gov.pl/web/ncbr/programy-krajowe

Budżet

brak budżetu – status; inicjatywa Team Europe zmobilizowała ponad 2 mld EUR wsparcia (Fundusz Innowacyjny, pomoc państwa, EBI) od uruchomienia RESourceEU

Instrumenty

Status projektu strategicznego: przyspieszone pozwolenia, wsparcie administracyjne, ułatwiony dostęp do finansowania UE, EBI i pomocy państwa, mechanizm agregacji popytu (Raw Materials Mechanism)

Dla sektora NF

Huty przetwarzające złom i surowce wtórne z Cu, Ni, Co, Mg, Al, metalami szlachetnymi; instalacje recyklingu baterii i WEEE; nowe złoża Cu-Ag.

Podstawa pomocy

Rozporządzenie (UE) 2024/1252 (CRMA), art. 6–7; finansowanie – odrębne podstawy (CEEAG, TCTF/CISAF, Fundusz Innowacyjny)

Intensywność

nie dotyczy

Pułapki

Status nie daje automatycznie pieniędzy – KGHM zaznacza, że nie gwarantuje on istotnej pomocy finansowej. Projekty muszą dotyczyć surowców strategicznych z listy CRMA i spełniać kryteria ESG oraz korzyści transgranicznych. W II naborze KE oceniła 92 ze 102 wniosków.

Beneficjenci z sektora

II nabór (09.10.2026): KGHM – Integrated Recycling Smelter in Legnica (przebudowa Huty Miedzi Legnica w hutę recyklingową; Cu, Ni, Zn, Au, Ag, Pt); KGHM – Retków-Grodziszcze (złoże Cu-Ag); TDM Electronics – Urban Mining (recykling WEEE, Cu i metale szlachetne); Leonardo – CRM4Defence (recykling złomu stopów Ti, Al, Mg). Źródło: https://www.gov.pl/web/klimat/cztery-projekty-realizowane-w-polsce-ze-statusem-projektow-strategicznych-w-ramach-ii-naboru-crma; komunikat spółki: https://media.kghm.com/pl/informacje-prasowe/dwie-inwestycje-kghm-polska-miedz-s-a-strategicznymi-projektami-unii-europejskiej . I nabór: 2 projekty w Polsce (https://www.gov.pl/web/klimat/dwa-polskie-projekty-na-liscie-strategicznych-inicjatyw-ue).

Źródło: gov.pl/web/klimat/cztery-projekty-realizowane-w-polsce-ze-statusem-projektow-strategicznyc

Budżet

Polska otrzymuje 34,2% puli FM (4,5% + dodatkowe 2,5% puli uprawnień EU ETS); szacunek NFOŚiGW: ok. 60 mld zł w latach 2021–2030 (wartość zależy od ceny uprawnień). Wg MKiŚ (odpowiedź z 19.08.2026 na zapytanie K10ZAP3673) w 11 transzach EBI zaakceptowano 32 programy priorytetowe na ok. 53,5 mld zł.

Instrumenty

pożyczki preferencyjne z premią (umorzeniem), dotacje, instrumenty łączone; nabory ciągłe lub konkursy prowadzone przez NFOŚiGW w ramach programów priorytetowych

Dla sektora NF

OZE na potrzeby własne zakładu z magazynem (PE-OZE, dla instalacji w EU ETS); poprawa efektywności energetycznej i odzysk ciepła technologicznego (PE-EE – obecnie bez naboru); kogeneracja na ciepło odpadowe, gaz lub wodór ≥0,5 MW (Kogeneracja dla Energetyki i Przemysłu – nabór zakończony 19.12.2025); magazyny energii ≥2 MW (zakończony 2025); w przygotowaniu – wodór RFNBO.

Podstawa pomocy

GBER (wg sprawozdania FM: PE-OZE, PE-EE, kogeneracja), rozporządzenie MŚ z 21.12.2015 o horyzontalnej pomocy na cele ochrony środowiska lub akt zastępujący (PE-OZE), TCTF (magazyny energii, SA.112460); część pożyczek na warunkach rynkowych bez pomocy publicznej

Intensywność

pożyczka do 100% kosztów kwalifikowanych + premia 20–30%; dotacje 40–65% zależnie od programu i wielkości przedsiębiorstwa

Pułapki

Programy przemysłowe wymagają tytułu prawnego do instalacji objętej EU ETS – walcownie, ciągarnie, odlewnie i recyklerzy spoza ETS są wykluczeni. Nabory ciągłe kończą się po wyczerpaniu alokacji (PE-EE zamknięty po ok. 10 miesiącach). Min. pożyczka 5 mln zł (PE-OZE), min. 80% autokonsumpcji, urządzenia nie starsze niż 48 mies. Wymagane studium wykonalności z modelem finansowym i zabezpieczenia. Zakaz łączenia z innymi środkami publicznymi na te same koszty; efekt zachęty. Nowy program wymaga akceptacji EBI, stąd opóźnienia (PE-EE 2.0, wodór).

Źródło: gov.pl/web/funduszmodernizacyjny/Programy-Priorytetowe

Instrumenty

pożyczki (w tym uzupełniające do FEnIKS), dotacje, instrumenty finansowe FEnIKS (pożyczka z umorzeniem), dotacje MF EOG, pożyczki dla projektów LIFE

Dla sektora NF

Efektywność energetyczna i OZE w dużych i średnich przedsiębiorstwach (FEnIKS cz. 1 – umorzenie do 30%/49%); domknięcie finansowania projektów recyklingu i GOZ z FENX.01.04; rekultywacja terenów pogórniczych (PP 3.5); obiegi zamknięte wody przemysłowej (MF EOG, planowane); ciepło odpadowe dla sieci ciepłowniczych (FTC, planowany).

Podstawa pomocy

GBER (m.in. art. 38 efektywność energetyczna, art. 41 OZE, art. 47 recykling), de minimis, pożyczki rynkowe bez pomocy publicznej

Intensywność

pożyczka do 100%; umorzenie 20–49%; dotacje zależnie od programu

Pułapki

NFOŚiGW nie ma programu priorytetowego dedykowanego GOZ ani recyklingowi przemysłowemu (MKiŚ, odpowiedź na interpelację K10INT16207 z 16.04.2026); na liście 2026 brak programu ochrony powietrza (BAT) dla przemysłu. Popyt w konkursach FEnIKS wielokrotnie przekracza alokację (cz. 1: 827 mln zł wobec ok. 185 mln zł). Pożyczka 3.4 tylko dla projektów już wybranych w FEnIKS. Termin wydatków FEnIKS do 31.12.2029.

Źródło: gov.pl/web/nfosigw/informacje-ogolne

Instrumenty

głównie preferencyjne pożyczki do 95–100% z częściowym umorzeniem; dotacje dla firm wyjątkowo (Katowice – GOZ do 500 000 zł; Wrocław – 15% do magazynów energii); dopłaty do kredytów (Wrocław)

Dla sektora NF

Odpylanie, odsiarczanie i redukcja emisji procesowych; modernizacja układów technologicznych; OZE i magazyny; recykling odpadów z własnej produkcji; oczyszczalnie ścieków przemysłowych; remediacja i odpady niebezpieczne.

Podstawa pomocy

de minimis (umorzenia, preferencyjne oprocentowanie) lub GBER; przy dużych kwotach oprocentowanie rynkowe (stopa referencyjna KE)

Intensywność

pożyczka do 100% (Opole 95%); oprocentowanie ok. 1,5–4,75%; umorzenie 0–35% (Katowice do 35%/4 mln zł przy reinwestycji; Poznań 15%/2 mln zł; Kraków 10–30%; Opole 20%/1 mln zł; Wrocław brak dla firm)

Pułapki

Roczne nabory kończą się 30.11 (Poznań, Opole) lub 31.12 (Kraków); umorzenia zwykle po spłacie 50–80% i jako de minimis (limit 300 000 EUR w 3 latach); Wrocław – stałe 4,75% bez umorzeń; dotacje w ochronie atmosfery zastrzeżone głównie dla sektora publicznego; fundusze nie publikują alokacji pożyczek dla firm.

Źródło: wfosigw.katowice.pl/nabory/oz-12/

Budżet

Limit za 2025 r.: 3 567 170 000,00 zł; za 2024 r.: 3 535 170 000,00 zł (przyznano 2 917 283 166,46 zł dla 97 podmiotów); limity wydatków Funduszu 2026–2031: 5 014 070 000 zł, 5 134 740 000 zł, 5 276 260 000 zł, 5 688 290 000 zł, 5 604 440 000 zł, 5 192 040 000 zł

Instrumenty

Rekompensata roczna (decyzja Prezesa URE) + od 2026 r. zaliczka 60% + zwiększenie do poziomu 1,5% wartości dodanej brutto

Dla sektora NF

Zwrot 75% kosztu uprawnień do emisji wliczonego w cenę energii elektrycznej zużytej do produkcji: miedzi rafinowanej (elektroliza, odlew anod), cynku elektrolitycznego, ołowiu i cyny, aluminium i tlenku glinu, pozostałych metali NF (Ag, Au, Ni, metale towarzyszące); środki nie są celowe, ale część trzeba przeznaczyć na efektywność energetyczną lub dekarbonizację (art. 12a).

Podstawa pomocy

Art. 10a ust. 6 dyrektywy 2003/87/WE; Wytyczne KE w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (2020/C 317/04) zmienione w grudniu 2025 r.; decyzja KE SA.64719 (2022/N); ustawa z 19.07.2019 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 807)

Intensywność

75% kosztów pośrednich (Wytyczne po zmianie: do 80% – wymaga wdrożenia w PL)

Pułapki

Termin prekluzyjny 31 marca; wymagany system EMAS/ISO 14001/ISO 50001 i opinia akredytowanego weryfikatora; przy przekroczeniu limitu proporcjonalne cięcie; obowiązek utrzymania produkcji 2 lata i realizacji przedsięwzięć z audytu energetycznego (zwrot pomocy przy niewykonaniu, kary do dwukrotności pomocy). Kwalifikowalność oceniana na poziomie produktu (PKWiU) – półprodukty Cu i Al mieszczące się w 24.44/24.42 (np. walcówka, druty, blachy, profile) rozlicza się wskaźnikiem rezerwowym (zał. 3), natomiast wyroby dalszego przetworzenia (np. kable – 27.32) i odlewy NF (24.53/24.54) nie kwalifikują się. Brak kumulacji na te same koszty z inną pomocą.

Beneficjenci z sektora

Za 2024 r. (decyzje z 27.10.2025, lista URE): KGHM Polska Miedź S.A. – 151 860 264,60 zł; ZGH „Bolesław” S.A. – 103 975 950,25 zł; Gränges Konin S.A. – 26 320 624,03 zł; Huta Cynku „Miasteczko Śląskie” S.A. – 18 220 843,73 zł; Grupa Kęty S.A. – 10 704 506,87 zł; Alumetal Poland Sp. z o.o. – 7 432 451,14 zł; Walcownia Metali „Dziedzice” S.A. – 4 341 993,28 zł; Eurometal S.A. – 4 168 039,47 zł; Fenix Metals Sp. z o.o. – 3 988 185,70 zł; Hydro Extrusion Poland – 2 998 852,61 zł; Orzeł Biały S.A. – 789 028,65 zł; ZM Silesia S.A. – 400 496,18 zł; Baterpol S.A. – 389 968,05 zł; ponadto Extral, NPA Skawina, Benda-Lutz Skawina, Aluform, Nicromet, POLST, Eko-Świat. Źródło: https://bip.ure.gov.pl/bip/rekompensaty-sektorowe/wysokosc-przyznanych-re/4895,Lista-podmiotow-ktorym-Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-decyzjami-wydanymi-w-d.html; podział na sektory: https://bip.ure.gov.pl/bip/rekompensaty-sektorowe/wysokosc-przyznanych-re/4896,Informacja-Prezesa-Urzedu-Regulacji-Energetyki-nr-642025-o-lacznej-wysokosci-prz.html

Źródło: ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/rekompensaty-sektorowe

Budżet

Ulgi ustawowe bez budżetu (finansowane w taryfach); planowana dopłata do kosztów energii – 4,8 mld zł w latach 2027–2030 (druk 3159)

Instrumenty

Obniżony współczynnik opłaty mocowej (K1 = 17%); obniżona podstawa opłaty OZE, kogeneracyjnej i obowiązku OZE (15% / 25% energii); zwolnienie z akcyzy energii w procesach elektrolitycznych i metalurgicznych; częściowy zwrot akcyzy; planowana dopłata do kosztów energii (CISAF 4.5)

Dla sektora NF

Obniżenie składników pozarynkowych ceny energii dla hut, elektrolizy, walcowni, ciągarni i odlewni NF: opłata mocowa, opłata OZE, opłata kogeneracyjna, akcyza; od 2027 r. ewentualna bezpośrednia dopłata do 50% zużycia, z obowiązkiem inwestycji w elastyczność popytu, elektryfikację, OZE lub magazyny.

Podstawa pomocy

Wytyczne CEEAG 2022 sekcja 4.11 (obniżki opłat dla odbiorców energochłonnych, załącznik 1); dyrektywa 2003/96/WE (akcyza); CISAF sekcja 4.5 (planowana dopłata); ustawa o rynku mocy art. 70a; ustawa o OZE art. 52–53a, 96; ustawa o kogeneracji art. 62; ustawa o podatku akcyzowym art. 30 ust. 7a, art. 31d

Intensywność

opłaty OZE i kogeneracyjna płacone od 15% lub 25% zużycia; opłata mocowa 17% dla płaskiego profilu; akcyza 0% w procesach metalurgicznych

Pułapki

Termin oświadczenia do URE 15 listopada roku poprzedzającego (z opinią biegłego rewidenta) – spóźnienie wyklucza ulgę na cały rok; warunek przeważającej PKD i współczynnika intensywności ≥3%; przeliczanie PKD 2007 na PKD 2025; zwolnienie akcyzowe wymaga statusu podatnika akcyzy; odlewnictwo pozostałych NF (24.54) i recykling (38.32) poza listą ulg OZE; planowana dopłata wymaga KE i obejmuje tylko PKD z załącznika (bez 24.53/24.54).

Źródło: ure.gov.pl/download/9/15801/InformacjaPrezesaURE-wpisnawykaznarok2026.pdf

Budżet

Bez budżetu – ulga podatkowa; do końca września 2026 r.: 4 280 decyzji, ok. 174 mld zł deklarowanych inwestycji

Instrumenty

Zwolnienie z CIT/PIT dochodu z nowej inwestycji do wysokości limitu pomocy (koszty kwalifikowane × intensywność regionalna)

Dla sektora NF

Nowe linie walcowania, wyciskania, ciągnienia i odlewania, rozbudowa hut i rafinerii, zakłady recyklingu i przetopu złomów NF, produkcja folii i półproduktów dla baterii i elektroenergetyki – greenfield i brownfield, także dwuletnie koszty pracy nowych pracowników.

Podstawa pomocy

Regionalna pomoc inwestycyjna – GBER art. 14 (i notyfikacja dla dużych projektów); ustawa o wspieraniu nowych inwestycji; rozporządzenie RM z 27.12.2022 (Dz.U. 2025 poz. 108); mapa pomocy regionalnej 2022–2027 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1117)

Intensywność

15–50% kosztów kwalifikowanych zależnie od regionu (+20 pkt proc. dla małych, +10 dla średnich; +10/+5 dla projektów STEP)

Pułapki

Koszty kwalifikowane tylko po wydaniu decyzji; zwolnienie realizuje się dopiero po zakończeniu inwestycji i przy dochodzie; duże firmy w obszarach „c” (dolnośląskie, wielkopolskie) tylko dla nowej działalności; zmiany zasad rozliczania dochodu zwolnionego od 2027 r.; kumulacja z dotacjami FENG/FEnIKS w ramach jednego limitu; brak możliwości łączenia z estońskim CIT; ryzyko zwrotu pomocy przy niedotrzymaniu warunków (zatrudnienie, nakłady).

Źródło: podatki.gov.pl/media/5g3a1aqt/przewodnik-podatkowy-inwestora-ulgi-i-zachety-pl-2026.pdf

Budżet

Bez budżetu – ulgi podatkowe

Instrumenty

Dodatkowe odliczenia od podstawy opodatkowania (B+R 100–200%, robotyzacja 50%, prototyp 30%, ekspansja 100% do 1 mln zł), preferencyjna stawka 5% (IP Box), pomniejszenie zaliczek PIT (innowacyjni pracownicy)

Dla sektora NF

Prace B+R nad stopami i technologiami przetwórstwa, automatyzacja i robotyzacja odlewni, walcowni i ciągarni, uruchomienie produkcji nowych wyrobów, komercjalizacja patentów.

Podstawa pomocy

Ustawa o CIT: art. 18d, 18db, 18ea, 18eb, 24d, 38eb (t.j. Dz.U. 2026 poz. 554); środki ogólne – nie stanowią pomocy publicznej

Intensywność

oszczędność podatku 19% × kwota odliczenia (np. ok. 9,5% wydatków na roboty, 19–38% kosztów B+R)

Pułapki

Odliczenie ograniczone do dochodu (w stratnych latach przesunięcie na 6 lat lub ulga na innowacyjnych pracowników); robotyzacja do końca 2026 r. wyłącza koszty dotyczące instalacji objętych EU ETS – projektowane zniesienie dopiero od 2027 r.; wymóg wyodrębnienia kosztów w ewidencji; ograniczone łączenie B+R z PSI; spory o pojęcie robota przemysłowego i kosztów kwalifikowanych.

Źródło: podatki.gov.pl/podatki-firmowe/cit/cit-klasyczny/ulgi-i-odliczenia

Alokacja dla firm

Wkład UE wg wersji 3.2 programu: Priorytet 1 (przedsiębiorczość, B+R, IF dla MŚP) 141 665 850 EUR EFRR; Priorytet 14 STEP 20 000 000 EUR EFRR (stopa 100%); Priorytet 9 FST 224 740 996 EUR (FST, tylko podregion wałbrzyski)

Dla sektora NF

Harmonogram naborów przyjęty uchwałą ZWD nr 4955/VII/26 z 15.09.2026 (12 miesięcy) nie zawiera żadnego naboru dla przedsiębiorstw – wyłącznie JST, ZIT/IIT, mieszkalnictwo, bezpieczeństwo cywilne i pomoc techniczna. Dla firm NF w dolnośląskim dostępne obecnie tylko instrumenty finansowe BGK (Pożyczka rozwojowa FEDS 1.5, Ekopożyczka FEDS 2.3). Wzorce z 2026: STEP 14.1 B (29.04–11.06.2026) i FST 9.4 B (06.02–31.03.2026).

Duże przedsiębiorstwa

Priorytet 1: duże firmy tylko w pracach B+R (bez wdrożenia) i pod warunkiem współpracy z MŚP (art. 5 ust. 2 rozporządzenia EFRR). Priorytet 14 STEP: duże przedsiębiorstwa uprawnione do inwestycji produkcyjnych w technologie krytyczne (nabór 463/26: 30%, we Wrocławiu 20%). FST: TPST nie przewiduje inwestycji produkcyjnych dużych firm (art. 11 ust. 2 lit. h rozporządzenia FST) ani wsparcia instalacji objętych EU ETS (zał. I dyrektywy 2003/87/WE).

Źródło: funduszeuedolnoslaskie.pl/dokumenty/13409-zmiana-programu-fundusze-europejskie-dla-dolnego

Alokacja dla firm

Wkład UE wg wersji 4 programu: Priorytet 1 (innowacyjność i konkurencyjność) 80 108 050 EUR EFRR; Priorytet 14 (zdolności obronne, dual-use) 11 452 672 EUR EFRR (stopa 95%)

Dla sektora NF

Harmonogram z 28.09.2026 (uchwała ZWO nr 6357/2026): kluczowy nabór 14.1 Rozwój technologii dual-use (27.10–10.11.2026, 48 000 000 zł, MŚP i duże). Ponadto 15.1 woda (kwiecień 2027 r.; obieg zamknięty wody w przedsiębiorstwach), 2.5 odpady komunalne (25.11–16.12.2026), 5.5 usługi rozwojowe BUR (03.2027, projekt OCRG, 5 000 000 zł). Brak w harmonogramie nowych naborów w działaniach 1.1–1.7 dla MŚP. Instrument finansowy BGK: Pożyczka na inwestycje w MŚP (FEO 1.11).

Duże przedsiębiorstwa

Priorytet 1 skierowany do MŚP (B+R, inwestycje, cyfryzacja, IF). Duże przedsiębiorstwa uprawnione w Priorytecie 14 dual-use (intensywność RPI 40% lub de minimis 70%) oraz – wg harmonogramu – w naborach 2.5, 15.1, 17.1/17.2 (szkolenia).

Źródło: funduszeue.opolskie.pl/documents/program-fundusze-europejskie-dla-opolskiego-2021-2027

Alokacja dla firm

Wkład UE wg programu (uchwała ZWL 140/3005/26): Priorytet 1 Nowoczesna gospodarka 73 614 398 EUR EFRR; Priorytet 12 Bezpieczna gospodarka (dual-use) 2 342 195 EUR EFRR (stopa 95%)

Dla sektora NF

Harmonogram ze stanem na 30.09.2026 (uchwała ZWL nr 150/3204/26 z 29.09.2026): dla firm otwarty 12.1 Badania i innowacje dla bezpiecznej gospodarki (01.10–30.11.2026, 10 000 000 zł, MŚP i duże) oraz planowane 14.1 Gotowość cywilna w ramach pracodawców i przedsiębiorców (29.10–07.12.2026) i 6.3 Zdrowy, aktywny i kompetentny pracownik (29.10–07.12.2026). Brak naborów inwestycyjnych dla MŚP w Priorytecie 1 (1.1 – infrastruktura publiczna Uniwersytetu Zielonogórskiego; 1.7 i 1.10 – ZIT/IIT dla gmin).

Duże przedsiębiorstwa

Priorytet 1, cs (i) B+R: duże firmy zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia EFRR – wymagana współpraca z MŚP i korzyści dla MŚP z regionu. Priorytet 12 dual-use: MŚP i duże przedsiębiorstwa (oraz konsorcja) uprawnione.

Źródło: funduszeue.lubuskie.pl/dokumenty-list/ostateczna-wersja-programu-fundusze-europejskie-dla-

Alokacja dla firm

Wg programu v4.1 (decyzja KE C(2026) 1596 z 04.03.2026): RSO1.1 (B+R) 25 577 066 EUR (v1.2: 65 060 442 EUR); RSO1.3 (MŚP) 39 297 163 EUR (v1.2: 46 000 000 EUR), w tym 9 297 163 EUR dotacji, reszta IF; nowy P14 RSO1.7 (obronność) 41 327 193 EUR dotacji; nowy P15 RSO3.3 166 655 111 EUR (infrastruktura obronna, gotowość cywilna); P10 FST JSO8.1 398 216 109 EUR (cały priorytet, nie tylko firmy).

Dla sektora NF

Harmonogram z 03.09.2026 (uchwała ZWW nr 4195/2026) nie zawiera dotacyjnych naborów dla przedsiębiorstw do końca 2026 r. Dla firm metalowych dostępne są pożyczki: WFR Pożyczka Biznes (1.5) oraz BGK OZE/GOZ (2.4, 2.9; ok. 343 mln zł z UE). FST (P10) – wcześniejsze nabory 10.2 dla MŚP (inwestycje, B+R, efektywność energetyczna/GOZ). MTR: dodano P14 (RSO1.7 obronność, dotacja, głównie publiczna infrastruktura B+R) i P15 (RSO3.3); STEP nie dodano; alokację B+R (RSO1.1) i MŚP (RSO1.3) zmniejszono.

Duże przedsiębiorstwa

P1 adresowany do MŚP (Pożyczka Biznes: MŚP, small mid-cap, mid-cap). P14: program wymienia przedsiębiorców, w tym duże, ale jedyny nabór (14.01-001/26) był zamknięty listą 9 projektów jednostek naukowych. FST: wsparcie inwestycji produkcyjnych dużych przedsiębiorstw tylko dla projektu wymienionego w TPST – ZE PAK S.A. (lub podmiot z GK ZE PAK): „Projekt Warenka”.

Źródło: funduszeue.wielkopolskie.pl/documents/program-fundusze-europejskie-dla-wielkopolski-2021-2

Alokacja dla firm

Wg programu v5.2 (decyzja KE C(2026) 1878 z 18.03.2026): cs 1(i) B+R – dotacje 61 972 000 EUR (RWS 26 887 508, RMR 35 084 492; v4.0: 54 272 000 EUR); cs 1(iii) MŚP – dotacje 22 129 000 EUR (RWS 6 120 400, RMR 16 008 600; v4.0: 13 429 000 EUR) plus instrumenty finansowe (np. RWS: pożyczka 3 672 000 EUR i dotacje w ramach IF 3 528 000 EUR); cs 2(vi) GOZ – dotacje 40 838 426 EUR; P XII STEP (biotechnologia) 46 100 000 EUR (v4.0: 35 000 000 EUR); nowy P XIII gotowość cywilna (EFS+) 22 184 000 EUR.

Dla sektora NF

Harmonogram z 24.08.2026 (uchwała ZWM nr 1459/201/26) nie zawiera naborów B+R/innowacji dla firm; dla recyklingu istotny jest planowany nabór 2.6 „Gospodarka odpadami” (IV kw. 2026, m.in. przedsiębiorstwa gospodarujące odpadami) oraz wzorzec „Transformacja przedsiębiorstw w kierunku GOZ” (etap I 2023, etap II 2025–2026, tylko MŚP). STEP ograniczony do biotechnologii (terapie genowe); w FEM nie utworzono celu RSO1.7 (obronność przemysłowa).

Duże przedsiębiorstwa

Cs 1(i): grupy docelowe obejmują MŚP, mid-caps, small mid-caps i duże przedsiębiorstwa (kategoria interwencji 003 – inwestycje w dużych przedsiębiorstwach związane z B+R, niewielkie kwoty). Cs 1(iii): MŚP, mid-caps, small mid-caps. Nabory GOZ dla firm: tylko MŚP.

Źródło: funduszeuedlamazowsza.eu/dokumenty-list/program-fundusze-europejskie-dla-mazowsza-2021-202

Alokacja dla firm

Po MTR2 (decyzja KE C(2026) 2716 z 22.04.2026; uchwała ZWP nr 212/4783/26 z 28.04.2026): Priorytet 1 Konkurencyjna i cyfrowa gospodarka 200 450 340 EUR (wcześniej 263 630 571 EUR); nowy Priorytet 11 Inwestycje dla bezpieczeństwa i obrony (cs 1(vii)) 84 364 464 EUR; P14 Rozwój umiejętności dla bezpieczeństwa 57 480 711 EUR; P12 woda 26 900 000 EUR; P13 odporna infrastruktura transportowa 94 418 420 EUR.

Dla sektora NF

Oferta dla przemysłu metalowego: P11 (obronność/dual-use – inwestycje, B+R, dual-use; MŚP i duże), magazyny energii dla przedsiębiorstw (2.3), kompetencje dla przemysłu obronnego (14.07, 2027). Przegląd śródokresowy (MTR2) przesunął 21 184 233 EUR z Działania 2.7 GOZ do P11 i zrezygnował ze wsparcia recyklingu odpadów (projekty niebędące B+R, wdrażanie technologii) – ograniczenie dla recyklerów.

Duże przedsiębiorstwa

Dostęp potwierdzony w P11 (nabory 11.01-001/26, -002/26, -003/26: mikro, małe, średnie i duże; intensywność dla dużych 50% RPI, B+R 65%/40%) oraz w 2.3 magazyny energii (duże: 30% GBER art. 41 lub 40% de minimis). Działanie 1.3 i nabór dual-use w strefie przygranicznej – tylko MŚP. FST nie obejmuje Podkarpacia.

Źródło: funduszeue.podkarpackie.pl/szczegoly-programu/prawo-i-dokumenty/o-programie/program-fundus

Alokacja dla firm

Priorytet XV Zwiększenie potencjału przemysłu obronnego: 15 mln EUR EFRR (kod 194 duże przedsiębiorstwa 9 mln EUR, kod 195 MŚP 4,5 mln EUR) – wg programu po przeglądzie śródokresowym

Dla sektora NF

2026–2027: obronność (15.01 duże – otwarty do 17.12.2026; 15.02 MŚP – od 15.12.2026), FST 10.04 dla dużych (od 04.12.2026, branża okołogórnicza → obronność), pożyczki GOZ (także duże), EE (MŚP) i rozwojowe (MŚP, mid-caps). Harmonogram v.17.2 z 24.09.2026 nie przewiduje naborów B+R/innowacji (priorytet I) dla firm.

Duże przedsiębiorstwa

Dotacje dla dużych: FESL.15.01 (wyłącznie dostawcy dla sił zbrojnych państw UE w ostatnich 5 latach), FESL.10.04 FST (w 2024 r. tylko firmy z indykatywnego wykazu TPST; w 2026 r. firmy górnicze i okołogórnicze dywersyfikujące w kierunku obronności); pożyczka GOZ BGK dostępna dla dużych. Mapa: 30%, w 7 podregionach FST 40%.

Źródło: funduszeue.slaskie.pl/

Alokacja dla firm

SZOP v31 (wrzesień 2026): FEMP.01.01 B+R przedsiębiorstw 49 448 193 EUR ogółem; FEMP.01.10 IF 44 705 882 EUR; FEMP.08.07 Rozwój firm (FST) 79 484 998 EUR; FEMP.08.08 anulowane

Dla sektora NF

Harmonogram z 19.10.2026 (uchwała Zarządu Województwa Małopolskiego nr 2298/26) nie zawiera naborów dotacyjnych MCP dla firm na 2026–2027; dostępne: pożyczka rozwojowa BGK (z umorzeniem za B+R/GOZ), projekty kompetencyjne 15.01 i FST 8.01. Priorytet 12 (podwójne zastosowanie) obejmuje tylko infrastrukturę B+R organizacji badawczej.

Duże przedsiębiorstwa

Dotacje dla dużych tylko w B+R (FEMP.01.01 – duże i mid-caps dopuszczone wg SZOP); FST 8.07 wyłącznie MŚP (85%, 100 000–5 000 000 zł wydatków kwalifikowalnych); brak wykazu dużych przedsiębiorstw w FST Małopolski Zachodniej (działanie 8.08 anulowane). Mapa: 40%, podregion oświęcimski 50% (FST).

Źródło: fundusze.malopolska.pl/

Podregion wałbrzyski (NUTS 3 PL517), województwo dolnośląskie – Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji, załącznik do FEDS

9.4 Transformacja gospodarcza: 9.4 B „Zielone” inwestycje MŚP (efektywność energetyczna instalacji przemysłowych, ciepło odpadowe, termomodernizacja, OZE z magazynami) – ostatni nabór 419/26 zamknięty 31.03.2026 (60 230 386,83 zł); 9.4 F infrastruktura biznesowa/inkubatory (JST, 333/25); 9.4 G ciepłownictwo (PEC Wałbrzych, 386/25). Harmonogram z 15.09.2026 nie przewiduje nowych naborów FST dla firm. Duże firmy: TPST nie przewiduje wsparcia inwestycji produkcyjnych dużych przedsiębiorstw (art. 11 ust. 2 lit. h rozporządzenia FST) ani inwestycji w instalacje objęte EU ETS – plan może zostać uzupełniony. Duże firmy uprawnione tylko w wybranych typach (np. przedsiębiorstwo ciepłownicze, średnie i duże w 9.4 G). LGOM (Głogów, Legnica, Lubin – NUTS 3 PL516) nie jest objęty FST.

Wielkopolska Wschodnia

10.2 Wsparcie inwestycji w MŚP i dużych przedsiębiorstwach: nabory 2024 (efektywność energetyczna i GOZ w MŚP, 36 000 000 zł, do 70%), 2025 (inwestycje MŚP – RPI 30 000 000 zł, 45%/35% oraz de minimis 20 mln zł), 2025 (B+R MŚP i konsorcja, 34 000 000 zł, do 70%). Obszar: miasto Konin, powiaty koniński, kolski, słupecki, turecki. W harmonogramie z 03.09.2026 brak kolejnych naborów 10.2; trwają nabory P10 dla innych beneficjentów (10.1 NGO, 10.3 PSNC Energy Lab). Duże firmy: TPST wymienia tylko jedną inwestycję produkcyjną dużego przedsiębiorstwa: ZE PAK SA (lub podmiot powiązany kapitałowo z GK ZE PAK) – „Projekt Warenka”. Walcownia aluminium w Koninie należy do Gränges Konin S.A. (dawniej Impexmetal/Aluminium Konin, od 06.11.2020 w grupie Gränges AB). Jako duże przedsiębiorstwo spoza wykazu TPST nie ma samodzielnego dostępu do dotacji FST na inwestycje produkcyjne; udział w roli partnera wymaga potwierdzenia.

Łódzkie – Bełchatów (35 gmin: 32 gminy i miasta Piotrków Trybunalski, Bełchatów, Radomsko)

FELD.09.06 B+R dla transformacji – samodzielne inwestycje produkcyjne lub zintegrowane projekty B+R+I w technologiach cyfrowych, czystych i zasobooszczędnych oraz biotechnologiach (nabory: 22.10.2025–30.12.2025 i 2026 do 18.09.2026); FELD.09.08 IF dla transformacji – instrumenty finansowe dla MŚP (wnioskodawca BGK, termin 20.05.2026); ponadto FELD.09.02 i FELD.09.04 (nie dla firm). Duże firmy: tak – wyłącznie przedsiębiorstwa ujęte w indykatywnym wykazie operacji i przedsiębiorstw innych niż MŚP w TPST Województwa Łódzkiego (FELD.09.06); intensywność regionalna 50% od 16.02.2023.

Śląskie – podregiony katowicki, sosnowiecki, tyski, bielski, rybnicki, bytomski, gliwicki (TPST Województwa Śląskiego 2030)

10.1 tereny zdegradowane – inwestycje przedsiębiorstw (nabór 31.01–27.03.2024); 10.2 B+R i innowacje w przedsiębiorstwach (nabór 27.06–12.09.2024, do 100%); 10.3 wsparcie MŚP (nabory 2023–2026; ostatni 346/26 – 15.06–15.09.2026, do 100 mln zł, tylko przemysł czasu wolnego, bez produkcji); 10.4 duże przedsiębiorstwa (169/24: 308 mln zł; kolejny planowany 04.12.2026–31.01.2027, 70 mln zł). Harmonogram v.17.2 nie przewiduje nowych naborów 10.2 i 10.3 dla firm. Duże firmy: tak – FESL.10.04: w 2024 r. wyłącznie przedsiębiorstwa z indykatywnego wykazu operacji (uchwała ZWŚ nr 1748/42/VII/2024 z 20.11.2024, 30 pozycji – m.in. Famur, Grenevia, Tauron, KONKO, MOJ, RE Alloys; brak hut NF); nabór od 04.12.2026 – firmy górnicze i okołogórnicze dywersyfikujące w kierunku obronności. Intensywność regionalna dla dużych 40% od 16.02.2023 (30% + podwyższenie FST).

Małopolska Zachodnia – powiaty chrzanowski, olkuski, oświęcimski, wadowicki (podregion oświęcimski PL21A)

8.3 wsparcie MŚP we wczesnej fazie; 8.7 Rozwój firm wspierający sprawiedliwą transformację (MŚP – inwestycje rozwojowe, produkcyjne, logistyczne, B+R, ograniczanie odpadów i zużycia zasobów; 85%; 100 000–5 000 000 zł wydatków kwalifikowalnych; regionalna pomoc inwestycyjna FST lub de minimis); 8.10 GOZ (MŚP i firmy gospodarujące odpadami – nabór 2025 zamknięty); 8.11 OZE (MŚP – nabór 2025 zamknięty); 8.1 rynek pracy (planowany 30.12.2026–08.02.2027). Duże firmy: brak wsparcia inwestycji dużych przedsiębiorstw – 8.7 wyłącznie MŚP, działanie 8.08 „Pozyskiwanie inwestycji tworzących miejsca pracy” anulowane (SZOP v31). Mapa: duże 50% w podregionie oświęcimskim od 16.02.2023 (40% + FST) – istotne dla pomocy spoza FST.

Źródło: funduszeuedolnoslaskie.pl/nabory/12655-nabor-konkurencyjny-nr-feds0904-ip01-41926-dzialani