Stanowiska · sprawa UE

CBAM – graniczny mechanizm węglowy

Graniczny mechanizm węglowy UE obejmuje m.in. przywóz aluminium oraz wyrobów z żelaza i stali. Na tej stronie: etap procedur, najbliższe terminy, akty z rejestru Prawo i pełne opracowanie stanu prac.

← Stanowiska i konsultacje

Przegląd 21.10.2026 · następny do 20.11.2026

UE
Klimat i energia
Huty
Przetwórstwo
Producenci wyrobów

W skrócie

Pełne stosowanie od 01.01.2026; pierwsza deklaracja za 2026 r. do 30.09.2027; rozszerzenie COM(2025) 989 – negocjacje PE i Rady.

01.02.2027początek sprzedaży certyfikatów CBAMrozp. (UE) 2025/2083
30.09.2027termin pierwszej deklaracji CBAM i umorzenia certyfikatów za 2026 r.rozp. (UE) 2025/2083
82,32 EURcena certyfikatu (1 t CO₂e) za III kw. 2026 r.; I kw. 75,36 EUR, II kw. 75,28 EURKomisja Europejska, DG TAXUD
CN 7601, 7603–7614, 7616aluminium objęte CBAM; miedź, cynk i ołów – poza zakresemrozp. (UE) 2023/956, zał. I

Etap procedury i terminy

2023/956Stosowanie · od 01.01.2026
2025/0419(COD)Negocjacje PE i Rady · od 15.09.2026
2026/0212(COD)PE i Rada · od 17.09.2026

Kolejne etapy: 1. Zapowiedź2. Konsultacje3. Wniosek4. PE i Rada5. Negocjacje PE i Rady6. Przyjęcie i publikacja7. Stosowanie8. Przegląd

Najbliższe terminy

14.12.2026orientacyjny termin głosowania plenarnego (prognoza OEIL)Przegląd EU ETS – wniosek COM(2026) 616
04.01.2027publikacja ceny certyfikatów za IV kw. 2026 r. (I–III kw.: 75,36 / 75,28 / 82,32 EUR)Mechanizm CBAM (rozp. 2023/956 zm. rozp. 2025/2083)
01.02.2027rozpoczęcie sprzedaży certyfikatów CBAMMechanizm CBAM (rozp. 2023/956 zm. rozp. 2025/2083)
31.03.2027zweryfikowany raport emisji za 2026 r.Dyrektywa EU ETS (2003/87/WE)
30.09.2027pierwsza deklaracja CBAM i umorzenie certyfikatów za 2026 r.Mechanizm CBAM (rozp. 2023/956 zm. rozp. 2025/2083)
30.09.2027pierwsza deklaracja CBAM i umorzenie certyfikatów za 2026 r. (rozp. 2023/956)Przepisy wykonawcze CBAM (ustawa z 21.11.2025)
01.01.2028proponowane rozszerzenie na wyroby dalszego przetworzenia (COM(2025) 989)Mechanizm CBAM (rozp. 2023/956 zm. rozp. 2025/2083)
01.01.2028współczynnik CBAM 90%Dyrektywa EU ETS (2003/87/WE)

Stanowisko Izby

Brak opublikowanych dokumentów w tej sprawie.

Dokumenty i źródła sprawy w Bibliotece →

Akty w rejestrze Prawo

Polityka UE

Carbon Border Adjustment Mechanism – stan prac

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM) działa w okresie docelowym od 1 stycznia 2026 r. Aluminium jest jedynym metalem nieżelaznym objętym mechanizmem. Obowiązki, terminy, rozszerzenie na wyroby dalszego przetworzenia i wdrożenie w Polsce – wyłącznie według dokumentów urzędowych.

Okres docelowy od 01.01.2026Rozszerzenie w procedurzeRozporządzenie (UE) 2023/956 · art. 192 ust. 1 TFUE

Mechanizm działa – pierwsze rozliczenie za 2026 r. do 30.09.2027

Importer towarów CBAM – cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru – potrzebuje statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM, jeśli przywozi ponad 50 t rocznie (energia elektryczna i wodór – bez progu). Certyfikaty będą sprzedawane od 1 lutego 2027 r., a deklarację za 2026 r. i umorzenie certyfikatów trzeba złożyć do 30 września 2027 r. Wniosek COM(2025) 989 rozszerzający CBAM na wyroby dalszego przetworzenia jest przedmiotem negocjacji Parlamentu Europejskiego i Rady.

Cena certyfikatu, III kw. 2026

82,32 EUR

za tonę CO₂e; I kw. 75,36 EUR, II kw. 75,28 EUR – średnia cen aukcji uprawnień EU ETS

Stan na 21.10.2026

Procedura: rozporządzenie, uproszczenie i rozszerzenie

Schemat 1. Procedura: rozporządzenie 2023/956, uproszczenie 2025/2083 i rozszerzenie COM(2025) 989

Równolegle toczą się prace nad Tymczasowym Funduszem Dekarbonizacji COM(2025) 990 (stanowisko Parlamentu 15.09.2026) oraz nad przeglądem EU ETS COM(2026) 616 z 17.07.2026, który proponuje przywrócenie od 2028 r. 15% bezpłatnych uprawnień wycofywanych w sektorach CBAM i rozłożenie ich wycofania do końca 2037 r.

Obowiązki importera i rosnące obciążenie

Schemat 2. Cykl roczny importera i udział emisji objęty opłatą CBAM 2026–2034

Udział wyliczony ze współczynnika CBAM, czyli części bezpłatnych uprawnień zachowanej w EU ETS: 97,5% w 2026 r., 95% w 2027 r., 90%, 77,5%, 51,5%, 39%, 26,5% i 14% w 2033 r.; od 2034 r. brak (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE). Cena certyfikatu: w 2026 r. średnia kwartalna, od 2027 r. średnia tygodniowa cen aukcji uprawnień (art. 21). Przegląd ETS COM(2026) 616 proponuje zmianę tego harmonogramu.

Harmonogram

Schemat 3. Harmonogram 2023–2028

Importerzy, którzy złożyli wniosek o status do 31.03.2026, mogli do czasu decyzji importować tymczasowo (art. 17 ust. 7a). Daty 01.02.2027 i 30.09.2027 wynikają z rozporządzenia 2025/2083; data 01.01.2028 – z wniosku COM(2025) 989 i może się zmienić. Linia „dziś” przesuwa się automatycznie.

Znaczenie dla metali nieżelaznych

Aluminium w zakresie CBAM

Objęte są pozycje CN 7601 (aluminium nieobrobione), 7603–7614 i 7616; gazy: CO₂ i perfluorowęglowodory. Poza zakresem pozostają złom 7602 i wyroby gospodarstwa domowego 7615. Do wartości domyślnych dla aluminium dolicza się narzut: 10% w 2026 r., 20% w 2027 r. i 30% od 2028 r. (rozp. wyk. 2025/2621). W pierwszych dniach 2026 r. aluminium stanowiło 0,3% masy towarów CBAM zgłoszonych w UE.

Miedź, cynk, ołów

Nie są objęte CBAM. W raporcie z przeglądu COM(2025) 783 z 16.12.2025 Komisja stwierdza, że jej analiza nie wskazuje obecnie sektora metali nieżelaznych – ołowiu, cynku i miedzi – jako kandydata do włączenia, ze względu na złożoność tego sektora. Kolejny etap przeglądu (2027 r.) ma dotyczyć m.in. emisji pośrednich i innych sektorów, np. chemicznego.

Złom aluminium

Wniosek COM(2025) 989 wprowadza złom przedkonsumpcyjny aluminium (ex 7602) i stali jako prekursor; złom pokonsumpcyjny pozostaje poza zakresem, bo jego objęcie mogłoby zniechęcać do gospodarki o obiegu zamkniętym. Parlament (15.09.2026) proponuje uznać za prekursor cały złom 7602, z dowodami dla złomu pokonsumpcyjnego i deklarowaniem jego ilości. Rada w zasadzie popiera włączenie złomu przedkonsumpcyjnego.

Wyroby dalszego przetworzenia

Komisja proponuje objąć od 01.01.2028 180 wyrobów o dużej zawartości stali i aluminium (94% to wyroby przemysłowe, średnio 79% stali i aluminium). W wykazie są też druty nawojowe i przewody z miedzi (ex 8544) – w części zawierającej stal lub aluminium. Parlament poszerza wykaz i proponuje dla wyrobów aluminiowych próg 5 t; Rada przewiduje coroczny przegląd wykazu.

Bezpłatne uprawnienia i eksport

Producenci aluminium w UE tracą bezpłatne uprawnienia w EU ETS w tempie współczynnika CBAM (schemat 2). Tymczasowy Fundusz Dekarbonizacji COM(2025) 990 – finansowany z 25% wpływów z certyfikatów za lata 2026–2027 – ma wspierać w latach 2028–2029 produkcję eksportową, w tym 7 pozycji CN aluminium. Przegląd ETS COM(2026) 616 proponuje przywrócenie od 2028 r. 15% wycofywanych uprawnień.

Wdrożenie w Polsce

Ustawa z 21.11.2025 o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2025 poz. 1863) obowiązuje od 13.01.2026. Status upoważnionego zgłaszającego CBAM przyznaje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (Dz.U. 2026 poz. 11), dostęp do rejestru CBAM zapewnia PUESC, a KOBiZE prowadzi m.in. korekty raportów z okresu przejściowego.

Co dalej

Negocjacje PE i Rady

Rada przyjęła podejście ogólne do COM(2025) 989 12.06.2026 i dąży do porozumienia przed końcem roku; Parlament przyjął stanowisko 15.09.2026 i skierował oba wnioski (989 i 990) do negocjacji. Porozumienia jeszcze nie ogłoszono. Sprawozdawcy PE: Mohammed Chahim (rozszerzenie) i Pascal Canfin (fundusz).

Rok 2027

Od 01.02.2027 sprzedaż certyfikatów na wspólnej platformie; od 2027 r. cena tygodniowa i saldo kwartalne co najmniej 50%. Do 30.09.2027 pierwsza deklaracja i umorzenie certyfikatów za 2026 r.; odkup do 31.10.2027, umorzenie niewykorzystanych 01.11.2027. Wartości domyślne i narzuty mają zostać zrewidowane najpóźniej w 2027 r.

Przeglądy

Komisja co roku do 30.04. sprawdza, czy próg 50 t nie wyłącza więcej niż 1% emisji – za okres 01.04.2025–31.03.2026 było to 0,87%, więc próg pozostaje. Kolejny raport o stosowaniu CBAM – przed 01.01.2028 i następnie co dwa lata (art. 30). Uwagi do przeglądu ETS COM(2026) 616 można zgłaszać do 03.11.2026.

Stanowisko Polski

Sejmowa Komisja do Spraw UE poparła 12.05.2026 (posiedzenie nr 138) stanowisko rządu do COM(2025) 989: poparcie rozszerzenia i środków przeciw obchodzeniu przepisów, z okresem przejściowym, sprzeciw wobec szerokiego upoważnienia z art. 27a. Stanowisko rządu do funduszu COM(2025) 990 jest negatywne (posiedzenie nr 146, 10.06.2026).

Metryka

Akt: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z 10.05.2023 w sprawie ustanowienia mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
Publikacja: Dz.Urz. UE L 130 z 16.05.2023, s. 52; stosowanie od 01.10.2023, pełne stosowanie od 01.01.2026
Zmiana: rozporządzenie (UE) 2025/2083 z 08.10.2025, Dz.Urz. UE L 2025/2083 z 17.10.2025
Zakres: cement, żelazo i stal, aluminium, nawozy, energia elektryczna, wodór (zał. I)
W toku: COM(2025) 989 – 2025/0419(COD); COM(2025) 990 – 2025/0418(COD)
Stan na: 21.10.2026

Źródła

Opracowanie informacyjne na podstawie dokumentów urzędowych Unii Europejskiej, Sejmu RP i Dziennika Ustaw; nie stanowi wykładni prawa. Wiążące są teksty aktów opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE; wnioski COM(2025) 989 i 990 mogą się zmienić w toku procedury.

Historia zmian

24.10.2026Strona sprawy: etap procedur, najbliższe terminy i akty z rejestru Prawo.
21.10.2026Opracowanie stanu prac: ceny certyfikatów za I–III kw. 2026 r., wniosek COM(2025) 989 po głosowaniu PE 15.09.2026, przegląd ETS COM(2026) 616.

Subskrybuj zmiany w sprawie (RSS)

Kontakt w tej sprawie: biuro@igmnir.pl