Ołów w gospodarce UE-27wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw

W skrócie

Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne. Tonaże to zawartość ołowiu, chyba że podano masę brutto.

1. 4,73 mld EUR z łańcuchem dostaw

   Rozszerzony łańcuch wartości ołowiu wytworzył w 2024 r. 1,99 mld EUR bezpośredniej wartości dodanej przy ok. 27 800 pracujących; z łańcuchem dostaw w UE – 4,73 mld EUR i ok. 60 400 miejsc pracy. Produkcja akumulatorów (P5) daje 52% bezpośredniej wartości dodanej; niepewny jest głównie podział na efekty bezpośrednie i pośrednie, a nie ich suma.

2. Recykling: 580 mln EUR bezpośrednio

   Zbiórka i handel złomem i zużytymi akumulatorami (P1) oraz huty ołowiu wtórnego (P2) wytworzyły 580 mln EUR wartości dodanej i ok. 8 000 miejsc pracy, z łańcuchem dostaw – 1 080 mln EUR. Huty wtórne wytwarzają ok. 433 EUR wartości dodanej na tonę ołowiu.

3. 1,71 mld EUR dla finansów publicznych

   Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 1,71 mld EUR podatków i składek bez VAT, w tym 1,29 mld EUR od pracy. Produkcja ołowiu (NACE 24.43) jest uprawniona do kompensaty kosztów pośrednich emisji, produkcja akumulatorów (NACE 27.20) – nie; odnotowana kompensata dla zakładów ołowiu to 3,59 mln EUR.

4. 14,0 mln t ołowiu w użytkowaniu

   Model dynamiczny szacuje zasób ołowiu na 31 kg na osobę, głównie w akumulatorach. Wyroby wycofane z użytkowania uwolniły w 2024 r. ok. 1 330 tys. t ołowiu; w UE odzyskano ok. 1 110 tys. t, tj. 89% wypływu poza zastosowaniami rozpraszającymi.

5. 933 tys. t CO₂e potencjalnie uniknięte

   Przy substytucji 1:1 ołowiu pierwotnego o śladzie 1,82 t CO₂e na tonę (ołów wtórny 0,977 t) ołów wtórny wytworzony w UE pozwolił potencjalnie uniknąć ok. 930 tys. t CO₂e, w tym 760 tys. t dzięki recyklingowi akumulatorów. W wariantach odniesienia wynik mieści się między −40 a 1 840 tys. t.

6. Importer metalu, eksporter akumulatorów

   Kopalnie w UE odpowiadają 10%, ołów pierwotny 20%, a cały ołów rafinowany wytworzony w UE 89% ołowiu po raz pierwszy użytego. Import ołowiu nieobrobionego pochodzi w 54% z Wielkiej Brytanii. UE wyeksportowała 643 tys. t akumulatorów kwasowo-ołowiowych, a zaimportowała 572 tys. t.

7. Próg 85% ołowiu z recyklingu od 2031 r.

   Wtórny ołów rafinowany wytworzony w UE odpowiada 82% ołowiu w akumulatorach produkowanych w UE, a z importem netto ołowiu nieobrobionego – 92%; to wskaźnik dostępności, a nie obliczenie wymagane przez art. 8 rozporządzenia w sprawie baterii. W scenariuszu wysokiego obiegu (2035) ołów wtórny rośnie do 1 170 tys. t.

Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto. Przy relacji wartości dodanej akumulatorów z badania branżowego (28,5% zamiast 16%) bezpośrednia wartość dodana byłaby o 41% wyższa, a wartość dodana z łańcuchem dostaw – tylko o 5%.

ŹródłoPodatki bez VAT; szacunki modelowe – przypisanie, a nie saldo fiskalne. Bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji (ok. 7,5 mln EUR) ani kompensaty kosztów pośrednich emisji nie odjęto.

ŹródłoSzacunek rezydualny: ołów we wsadzie wtórnym (1 120 tys. t) minus import netto ołowiu w złomie i zużytych akumulatorach spoza UE (69 tys. t). Jest o 121 tys. t niższy od oddolnego (pasmo 90%: od −200 do −22 tys. t); różnicy nie przypisano żadnej pozycji.

Ograniczenia

• Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
• Statystyka strukturalna nie oddziela akumulatorów kwasowo-ołowiowych od innych; relacja wartości dodanej P5 pochodzi z grupy siedmiu państw, a zatrudnienie NACE 27.20 w UE jest dolnym ograniczeniem.
• Wiele danych krajowych o produkcji ołowiu rafinowanego to szacunki; inny ołów wtórny jest resztą, a rezydualny i oddolny szacunek podaży złomu różnią się o 121 tys. t.
• Ślady dotyczą 2015 r. i nie są ocenami cyklu życia według ISO 14044; wynik zależy od wypieranego ołowiu pierwotnego.

Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji.