Analiza · listopad 2026
Aluminium w gospodarce UE-27wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw
Dziewięć hut UE‑27 wytwarza ok. 1 100 tys. t aluminium pierwotnego, a rafinerie, walcownie, wyciskarnie i odlewnie – ok. 4 510 tys. t aluminium wtórnego, czyli 41% aluminium po raz pierwszy użytego. Import netto aluminium nieobrobionego spoza UE wynosi 5 460 tys. t, a łańcuch wartości daje z dostawcami w UE 31,9 mld EUR wartości dodanej i 382 tys. miejsc pracy.
W skrócie
31,9mld EUR
wartości dodanej brutto – łańcuch aluminium z dostawcami w UE
381 863pracujących
w łańcuchu aluminium i u jego dostawców w UE
4 508tys. t
aluminium wtórnego – 2 508 tys. t przetopionych przez producentów półwyrobów i odlewnie oraz 2 000 tys. t z rafinerii
41%
aluminium po raz pierwszy użytego w UE pochodzi z materiałów wtórnych
168mln t
aluminium w użytkowaniu – w pojazdach, budynkach, sieciach i wyrobach (374 kg na osobę)
43,7mln t CO₂e
potencjalnie unikniętych emisji rocznie dzięki aluminium wtórnemu – głównie poza UE
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne. Tonaże obejmują dodatki stopowe.
Siedem ustaleń
31,9 mld EUR z łańcuchem dostaw
Rozszerzony łańcuch wartości aluminium wytworzył w 2024 r. ok. 18,5 mld EUR wartości dodanej brutto i zatrudniał ok. 220 000 osób; z łańcuchem dostaw w UE – 31,9 mld EUR i ok. 382 000 miejsc pracy. Walcowanie, wyciskanie, drut i folia (A4) oraz odlewy (A5) dają 84% bezpośredniej wartości dodanej, hutnictwo pierwotne (A3) – 2%.
Recykling: 2,24 mld EUR bezpośrednio
Zbiórka i handel złomem (A1) oraz rafinacja złomu na stopy odlewnicze (A2) wytworzyły 2 240 mln EUR wartości dodanej i ok. 30 600 miejsc pracy, z łańcuchem dostaw – 4 190 mln EUR. Przypisanie producentom półwyrobów i odlewniom wartości dodanej proporcjonalnie do udziału złomu we wsadzie dodałoby 3 660 mln EUR.
11,0 mld EUR dla finansów publicznych
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 11,0 mld EUR podatków i składek bez VAT, w tym 8,1 mld EUR od pracy. Znana kompensata kosztów pośrednich emisji dla producentów aluminium w Niemczech, Hiszpanii i Francji – ok. 0,41 mld EUR – jest tego samego rzędu co wartość dodana hutnictwa pierwotnego.
168 mln t aluminium w użytkowaniu
Model dynamiczny szacuje zasób aluminium na ok. 374 kg na osobę. Wyroby wycofane z użytkowania uwolniły w 2024 r. ok. 4 510 tys. t aluminium, z czego odzyskano ok. 2 970 tys. t (66%); opakowania dają 24% wypływu.
20,9–63,0 mln t CO₂e potencjalnie uniknięte
Przy substytucji 1:1 aluminium pierwotnego o śladzie europejskiego koszyka zużycia (10,1 t CO₂e/t) aluminium wtórne wytworzone w UE pozwoliło potencjalnie uniknąć ok. 43,7 mln t CO₂e, a tylko aluminium z krajowego złomu poużytkowego – 22,2 mln t. Aluminium pierwotne z Europy ma ślad 6,6 t, importowane – 13,2 t.
Import metalu i boksytu, złom na eksport
Hutnictwo pierwotne w UE odpowiada 10%, a całe aluminium nieobrobione wytworzone w UE 28% aluminium po raz pierwszy użytego. Boksyt pochodzi w 72% z Gwinei, aluminium nieobrobione głównie z Norwegii (23%). UE wyeksportowała 1 260 tys. t złomu aluminium, a zaimportowała 660 tys. t; 27% eksportu trafiło do Indii.
Więcej obiegu wymaga więcej złomu
W scenariuszu wysokiego obiegu (2035) aluminium wtórne rośnie do 5 640 tys. t, a bezpośrednia wartość dodana do 20,4 mld EUR; dodatkowy wsad złomowy przewyższa przyrost krajowego złomu o ok. 284 tys. t, a import netto aluminium nieobrobionego wynosi ok. 5 200 tys. t.
Od boksytu do odlewów – sześć ogniw
UE‑27 traktowana jest jako jedna gospodarka: dostawy między państwami członkowskimi są krajowe, a handlem zagranicznym jest tylko wymiana z państwami spoza UE. Model AL‑EU obejmuje sześć segmentów – od boksytu i tlenku glinu po odlewy z aluminium.
Boksyt i tlenek glinu
Kopalnia w Grecji; rafinerie w IE, DE, ES, EL
- mln EUR WDB
- 263
- pracujących
- 2 519
Zbiórka i handel złomem
Udział aluminium w handlu odpadami i odzysku surowców
- mln EUR WDB
- 1 796
- pracujących
- 25 320
Rafinacja złomu
Stopy odlewnicze ze złomu mieszanego, wiórów i zgarów
- mln EUR WDB
- 447
- pracujących
- 5 275
Hutnictwo pierwotne
Dziewięć czynnych hut z wytwórniami anod
- mln EUR WDB
- 432
- pracujących
- 6 447
Walcowanie, wyciskanie, drut i folia
Półwyroby; przetop złomu stopów do przeróbki plastycznej
- mln EUR WDB
- 10 732
- pracujących
- 103 150
Odlewy z aluminium
Odlewy do pojazdów, maszyn i urządzeń
- mln EUR WDB
- 4 845
- pracujących
- 77 097
Półwyroby i odlewy
transport · budownictwo · opakowania · elektrotechnika
10 668 tys. taluminium w półwyrobach i odlewach wytworzonych w UE, 2024
Gospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy i podatki
Środowisko
Uniknięte emisje i pozostałość poboksytowa
Strategia
Import metalu i boksytu, eksport złomu, wskaźniki CRMA
31,9 mld EUR wartości dodanej i 382 tys. miejsc pracy
Dostawcy w UE dodają 13 360 mln EUR wartości dodanej i ok. 162 100 miejsc pracy, a wydatki gospodarstw domowych – 8 650 mln EUR i ok. 113 300 miejsc pracy. Mnożnik wartości dodanej wynosi 1,72 (typ I) i 2,19 (typ II).
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw w UE
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Pracujący
Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto. Wartość dodana hutnictwa pierwotnego zależy od ceny energii elektrycznej przyjętej w rachunku kosztów (centralnie 45 EUR/MWh).
Podatki 11,0 mld EUR; kompensata dla hut tego samego rzędu co ich wartość dodana
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 11 030 mln EUR podatków i składek bez VAT: 5 400 mln EUR w segmentach, 3 450 mln EUR u dostawców i 2 180 mln EUR z wydatków gospodarstw domowych. Produkcja aluminium jest uprawniona do kompensaty kosztów pośrednich emisji; kwoty według firm publikują tylko niektóre państwa.
Podatki i składki według kategorii, mln EUR, 2024
Wartość dodana na pracującego, tys. EUR, 2024
ŹródłoPodatki bez VAT; szacunki modelowe – przypisanie, a nie saldo fiskalne. Bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji (ok. 190 mln EUR) ani kompensaty kosztów pośrednich emisji nie odjęto.
4 508 tys. t aluminium wtórnego – więcej z przetopu niż z rafinerii
Rafinerie przetwarzają złom mieszany, wióry i zgary na stopy odlewnicze (2 000 tys. t). Walcownie, wyciskarnie i odlewnie przetapiają posortowany złom stopów i złom od odbiorców; statystyka tego nie podaje – AL‑EU wyznacza 2 508 tys. t z pomostu bilansowego.
tys. t, 2024
Krajowa podaż aluminium w złomie – dwie metody, tys. t
- Złom poużytkowy (model dynamiczny) · 2 972
- Złom technologiczny · 1 650
- Szacunek rezydualny (wsad i handel spoza UE) · 5 390
ŹródłoPrzetop: aluminium w półwyrobach i odlewach (10 668 tys. t) minus aluminium pierwotne z UE, stopy z rafinerii i import netto aluminium nieobrobionego, plus inne zastosowania. Szacunek rezydualny przewyższa oddolny o 768 tys. t (pasmo 90%: 46–1 610 tys. t).
168 mln t aluminium w budynkach, pojazdach i wyrobach
Dynamiczny model aluminium w użytkowaniu (1960–2035) łączy przemysł z zasobem, z którego wypływa złom poużytkowy. Przy wzroście napływu przyjętym w wariancie centralnym zasób rośnie do 216 mln t w 2035 r., a odzysk złomu poużytkowego – do 3 870 tys. t.
Zasób aluminium w użytkowaniu w UE‑27, mln t
Zasób w użytkowaniu według zastosowań, mln t, 2024
Aluminium wtórne: 0,42 t CO₂e wobec 10,1 t dla pierwotnego
Tona aluminium pierwotnego zużywanego w Europie – mieszanki metalu europejskiego i importowanego – to ok. 10,1 t CO₂e. Aluminium wtórne wytworzone w UE ma przesiewowy ślad 0,35 t (przetop) i 0,50 t CO₂e (rafinacja) na tonę – średnio 0,42 t.
Ślad węglowy tony aluminium, t CO₂e (od kołyski do bramy)
Potencjalnie uniknięte emisje, 2024
43,7 mln t CO₂e
Potencjalnie uniknięte emisje w wariantach, tys. t CO₂e
Czego pozwala uniknąć aluminium wtórne wytworzone w UE
- Ok. 10,7 mln t pozostałości poboksytowej i 110 tys. t zużytej wykładziny wanien elektrolitycznych rocznie – w większości poza UE.
- 24 455 tys. t CO₂e dzięki przetopowi u producentów półwyrobów i w odlewniach i 19 200 tys. t dzięki rafinacji złomu.
- Przy cenie EU ETS z 2024 r. potencjalnie uniknięte emisje są warte 2 830 mln EUR, a przy cieniowej cenie emisji EBI – 9 060 mln EUR.
Zweryfikowane emisje 17 instalacji aluminium w EU ETS – z rafineriami tlenku glinu i wytwórniami anod – wyniosły w 2024 r. 4,86 mln t CO₂e. Wynik zależy bardziej od wariantu odniesienia (20 888–63 040 tys. t) niż od wartości przesiewowych.
Importer metalu i boksytu, eksporter złomu i tlenku glinu
UE importuje spoza UE aluminium nieobrobione – głównie z Norwegii, Islandii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich – oraz boksyt, w 72% z Gwinei, a eksportuje tlenek glinu i złom. Import złomu pochodzi głównie ze Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Norwegii, eksport trafia do Indii, Tajlandii i Malezji.
Saldo handlu aluminium z państwami spoza UE według stopnia przetworzenia, mln EUR
- Złom aluminium
- Półwyroby
- Aluminium nieobrobione
- Boksyt
Najwięksi partnerzy spoza UE, 2024 · 657 tys. t
- CH162,3
- UK128,8
- NO49,0
- US43,7
- IL27,5
- CA24,5
- AU22,4
- MA22,1
Najwięksi partnerzy spoza UE, 2024 · 1 258 tys. t
- IN345,6
- TH157,2
- MY117,1
- PK102,0
- TR91,7
- HK80,7
- CN71,8
- CH55,9
Gdzie działa hutnictwo aluminium w UE‑27
Jedyna czynna kopalnia boksytu działa w Grecji, rafinerie tlenku glinu – w Irlandii, Niemczech, Hiszpanii i Grecji, a huty – we Francji, w Niemczech, Rumunii, Grecji i Szwecji. Pięć hut nie produkowało w 2024 r. aluminium pierwotnego.
- Kopalnia boksytu
- Rafinerie tlenku glinu
- Rafineria tlenku glinu z hutą
- Huty aluminium pierwotnego
- Huty bez produkcji w 2024 r.
Lista instalacji
- Metlen; ImerysDistomo (EL) · Kopalnia boksytuobszar wydobycia boksytu Parnassos–Giona
- Aughinish AluminaAskeaton (IE) · Rafinerie tlenku glinurafineria tlenku glinu
- Alúmina Española (Alcoa)San Ciprián (ES) · Rafinerie tlenku glinurafineria tlenku glinu
- Aluminium Oxid StadeStade (DE) · Rafinerie tlenku glinurafineria tlenku glinu
- AlteoGardanne (FR) · Rafinerie tlenku glinutlenki glinu specjalnego przeznaczenia
- Metlen (Aluminium of Greece)Agios Nikolaos (EL) · Rafineria tlenku glinu z hutąrafineria tlenku glinu i huta
- Aluminium DunkerqueLoon-Plage (FR) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- Trimet Saint-Jean-de-MaurienneSaint-Jean-de-Maurienne (FR) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- Trimet HamburgHamburg (DE) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- Trimet EssenEssen (DE) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- Trimet VoerdeVoerde (DE) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- AlroSlatina (RO) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- KubalSundsvall (SE) · Huty aluminium pierwotnegohuta
- Alcoa San CipriánSan Ciprián (ES) · Huty bez produkcji w 2024 r.huta, ponowny rozruch 2024–2026
- SlovalcoŽiar nad Hronom (SK) · Huty bez produkcji w 2024 r.huta, ponowny rozruch 31.08.2026
- TalumKidričevo (SI) · Huty bez produkcji w 2024 r.huta, produkcja pierwotna wstrzymana w 2023 r.
- AldelDelfzijl (NL) · Huty bez produkcji w 2024 r.huta, produkcja pierwotna wstrzymana w 2021 r.
- Speira RheinwerkNeuss (DE) · Huty bez produkcji w 2024 r.huta, produkcja pierwotna zakończona w 2023 r.
Kamienie milowe 2024–2027
Łańcuch wartości aluminium w UE kształtują polityka surowcowa, polityka wobec złomu i handlu, system handlu uprawnieniami do emisji z mechanizmem CBAM i kompensatą kosztów pośrednich, ceny energii oraz środki partnerów handlowych.
Akt w sprawie surowców krytycznych
Boksyt, tlenek glinu i aluminium surowcem strategicznym i krytycznym (rozporządzenie (UE) 2024/1252).
Ograniczenie importu z Rosji
Rozporządzenie Rady (UE) 2025/395: kontyngent na aluminium nieobrobione, od 2027 r. pełny zakaz.
Cło USA z sekcji 232
25% od 12 marca 2025 r., 50% od 4 czerwca 2025 r.; od sierpnia także ponad 400 kodów wyrobów pochodnych.
Plan działania dla stali i metali
COM(2025) 125: produkcja UE pokrywa 46% popytu; zapowiedź środków dotyczących dostępności złomu.
Pierwsza lista projektów strategicznych
BAUX-EU, GALLANT i LEADER w Grecji.
Ramy pomocy państwa CISAF
Przejściowa ulga w cenach energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych do 2030 r.
Nadzór celny nad złomem
Monitorowanie importu i eksportu złomu żelaza, aluminium i miedzi.
CBAM – okres docelowy
Aluminium (dział 76) objęte mechanizmem; wartości domyślne dla CN 7601 od 1,870 do 3,198 t CO₂e/t.
Nowe wskaźniki EU ETS
Aluminium pierwotne: 1,423 t CO₂e/t na lata 2026–2030 (rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1412).
Środek dotyczący złomu aluminium
Projekt cła wywozowego 15% według doniesień wstrzymany; do 10 listopada 2026 r. nie przyjęto środka.
Druga lista projektów strategicznych
Slovalco, Arctial i centrum recyklingu ElvalHalcor.
Sprzedaż certyfikatów CBAM
Pierwsze umorzenie certyfikatów 30 września 2027 r.
Więcej obiegu wymaga więcej złomu
Trzy rachunki „co, jeśli” w cenach 2024 r., z wydajnością pracy rosnącą o 1,0% rocznie. Odzysk złomu poużytkowego wynika z modelu dynamicznego, a zużycie aluminium nieobrobionego – z pomostu od półwyrobów i odlewów.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Pracujący z łańcuchem dostaw · osób
Aluminium wtórne · tys. t
Metoda w skrócie
AL‑EU stosuje zintegrowany model IGMNiR, opracowany dla metali nieżelaznych w Polsce i dla miedzi w UE‑27, do aluminium w UE‑27 traktowanej jako jedna gospodarka. Raport krajowy o aluminium w Polsce i AL‑EU to alternatywne perspektywy, które się nie sumują.
Zakres i alokacja
Sześć segmentów A0–A5 ze statystyki strukturalnej UE‑27 (SBS) z udziałami aluminium; NACE 24.42 podzielona kluczami zatrudnienia na tlenek glinu, rafinerie, huty i półwyroby.
Bilans masy aluminium
Produkcja pierwotna według hut, pomost od półwyrobów i odlewów do przetopu złomu; podaż krajowa złomu rezydualnie i oddolnie.
Aluminium w użytkowaniu
Model zasobów sterowany napływem 1960–2035, siedem zastosowań, czasy życia o rozkładzie normalnym.
Gospodarka i podatki
Model input–output Leontiefa, typ I i II, na bloku UE‑27 tablicy FIGARO 2024; huty i rafinerie wycenione fizycznie z rachunku kosztów.
Środowisko
Przesiewowe ślady przetopu i rafinacji wobec aluminium pierwotnego; pozostałość poboksytowa, wykładzina wanien; emisje w EU ETS.
Strategia i niepewność
Wskaźniki pokrycia na tle CRMA, HHI, testy warunków skrajnych; Monte Carlo 10 000 losowań z kopułą Gaussa, warianty i scenariusze.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
- Udział wtórny (41%) przyjęto przez skalowanie wolumenów półwyrobów PRODCOM do poziomu 38–40% podawanego przez European Aluminium; podział na rafinerie i przetop pochodzi z modelu.
- Wartość dodana hut jest resztą rachunku kosztów i zależy od ceny energii elektrycznej; klucze zatrudnienia rafinerii i hut nie zostały sprawdzone z danymi spółek.
- Wartości środowiskowe są przesiewowe, a nie oceny cyklu życia według ISO 14044; traktowanie UE jako jednej gospodarki znosi handel między państwami członkowskimi.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera kontekst regulacyjny, bilans aluminium, model dynamiczny, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, testy kontrolne, wykaz instalacji i bibliografię.
IGMNiR (2026), Aluminium w gospodarce UE-27: wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw. Zintegrowana ocena przemysłu aluminium w Unii Europejskiej (model AL-EU), Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: ALEU-1.0-2beeeea798