Analiza · listopad 2026
Aluminium w gospodarce Polskiwartość, obieg zamknięty i bezpieczeństwo dostaw
Kraj bez huty aluminium pierwotnego zbudował jeden z największych w Europie Środkowej przemysłów przetwórstwa aluminium. Łańcuch od złomu do wyrobów wytwarza 1,44 mld EUR wartości dodanej, utrzymuje 29 tys. miejsc pracy i pozwala potencjalnie uniknąć 3,3 mln t CO₂e rocznie.
W skrócie
1,44mld EUR
wartości dodanej brutto – łańcuch aluminium z krajowymi dostawcami
29 368pracujących
w łańcuchu aluminium i u jego polskich dostawców
461mln EUR
rocznie dla finansów publicznych (1 986 mln zł, bez VAT)
3,28mln t CO₂e
potencjalnie unikniętych emisji rocznie dzięki recyklingowi
386tys. t
złomu aluminium zebranego w Polsce w 2024 r.
38%
zużycia aluminium pokrywa produkcja ze złomu – bez huty pierwotnej od 2009 r.
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto.
Siedem wniosków
Wielki przemysł bez huty pierwotnej
Od 2009 r. w Polsce nie działa huta aluminium pierwotnego, a mimo to kraj ma jeden z największych w Europie Środkowej sektorów przetwórstwa aluminium. W 2024 r. producenci stopów wtórnych wytworzyli ze złomu ok. 260 tys. t aluminium.
1,44 mld EUR wartości dodanej
Łańcuch wartości aluminium wytwarza bezpośrednio 898 mln EUR wartości dodanej brutto, z krajowymi dostawcami – 1 438 mln EUR, a z wydatkami zatrudnionych – 1 690 mln EUR. Najwięcej, 49%, przypada na półwyroby: wyciskanie, walcowanie i folię.
29 tysięcy miejsc pracy i 461 mln EUR podatków
Bezpośrednio w łańcuchu pracuje ok. 19 450 osób, a z dostawcami – ok. 29 350. Podatki i składki związane z łańcuchem wynoszą ok. 461 mln EUR rocznie (1 986 mln zł, bez VAT).
Obieg zamknięty, który działa
W 2024 r. zebrano w Polsce ok. 386 tys. t złomu aluminium, z którego można odzyskać ok. 340 tys. t metalu. Producenci stopów wtórnych przetopili ok. 295 tys. t złomu. Recykling opakowań aluminiowych osiągnął 52,6%, a od października 2025 r. działa system kaucyjny dla puszek.
3,3 mln ton CO₂e mniej
Tona aluminium z recyklingu to ok. 0,45 t CO₂e wobec ok. 10,1 t dla metalu pierwotnego zużywanego w UE – 96% mniej. Recykling złomu zebranego w Polsce pozwala potencjalnie uniknąć ok. 3,3 mln t CO₂e i 52 PJ energii pierwotnej rocznie, głównie w hutach poza Polską.
Importer metalu, eksporter wyrobów
Polska importuje metal i półwyroby (saldo −2 568 mln EUR), a eksportuje konstrukcje, pojemniki i inne wyroby z nadwyżką 1 420 mln EUR. Import metalu pochodzi w 80% z UE; marża przetwórcza krajowego przetopu wynosi ok. 148 mln EUR rocznie.
Regulacje przesądzą o kolejnej dekadzie
CBAM, poziom recyklingu opakowań 60% do 2030 r. i przyszły wymóg zawartości aluminium z recyklingu w nowych pojazdach zmienią popyt na metal z recyklingu. W scenariuszu „Aluminium w obiegu 2035” wartość dodana z łańcuchem dostaw rośnie o ok. 174 mln EUR; w scenariuszu kryzysowym spadłaby o ok. 163 mln EUR.
Od złomu do wyrobów – cztery ogniwa
Model AL-PL obejmuje cztery segmenty: zbiórkę i handel złomem, produkcję aluminium wtórnego, półwyroby i odlewy. Dalej powstają wyroby gotowe – systemy budowlane, puszki i konstrukcje – w których Polska ma nadwyżkę handlową.
Zbiórka i handel
Złom technologiczny i poużytkowy, sortowanie
- mln EUR WDB
- 140
- pracujących
- 2 931
Aluminium wtórne
Przetop i rafinacja na stopy odlewnicze
- mln EUR WDB
- 73
- pracujących
- 760
Półwyroby
Wlewki, wyciskanie, walcowanie, folia
- mln EUR WDB
- 436
- pracujących
- 9 791
Odlewy
Elementy silników, podwozi, felgi
- mln EUR WDB
- 248
- pracujących
- 5 956
Wyroby gotowe
systemy budowlane · puszki · konstrukcje
+1 420 mln EURnadwyżka w handlu wyrobami, 2024
Gospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy, podatki
Klimat i zasoby
Uniknięte emisje, energia, pozostałości
Strategia
Pokrycie zużycia, handel, marża przetwórcza
1,44 mld EUR wartości dodanej i 29 tys. miejsc pracy
Zakupy u polskich dostawców dodają 541 mln EUR wartości dodanej i ok. 9 950 miejsc pracy, a wydatki zatrudnionych – kolejne 251 mln EUR i ok. 5 450 miejsc pracy.
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Pracujący
Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto; pracujący, nie etaty.
386 tys. t złomu zebranego w Polsce
Złom krąży po wspólnym rynku UE w obu kierunkach – zakłady po obu stronach granicy specjalizują się w różnych stopach. Bilans pokazuje, ile złomu zebranego w Polsce wraca do obiegu jako metal.
tys. t, 2024
× uzysk metalu 0,88
96% mniej emisji na każdej tonie z recyklingu
Różnicę tworzy elektroliza tlenku glinu i zużywana przez nią energia elektryczna. Recykling ją omija – potrzebuje ok. 8 GJ energii pierwotnej na tonę wobec ok. 160 GJ w produkcji pierwotnej.
Ślad węglowy tony aluminium, t CO₂e
−96%
Potencjalnie uniknięte emisje w wariantach, mln t CO₂e
Jak czytać ten wynik
- Szacunek warunkowy: każda tona z recyklingu zastępuje tonę metalu pierwotnego o śladzie miksu konsumpcji UE.
- Emisji unika się głównie w hutach pierwotnych poza Polską – nie obniża to krajowej inwentaryzacji; wyników różnych krajów nie należy sumować.
- Umowna wartość: 213 mln EUR przy cenie EU ETS i 541 mln EUR przy cenie cieniowej EBI – nie jest to przychód branży.
Przetop wytwarza ok. 52 tys. t żużla solnego rocznie, przerabianego w celu odzysku metalu i soli; zastępowana produkcja pierwotna wytworzyłaby ok. 799 tys. t czerwonego szlamu – praktycznie w całości poza Polską.
Importer metalu, eksporter wyrobów
Polska kupuje metal i półwyroby, a sprzedaje wyroby o wyższym stopniu przetworzenia. Import metalu nieobrobionego pochodzi głównie z UE; Niderlandy są centrum handlowo-magazynowym, więc kraje wysyłki różnią się od krajów pochodzenia.
Saldo handlu aluminium według stopnia przetworzenia, mln EUR
- Wyroby
- Metal nieobrobiony
- Półwyroby
Najwięksi partnerzy, 2025 · 695 tys. t
- NL243,7
- RU76,9
- SE70,1
- DK65,6
- DE60,3
- SK51,1
- KZ27,9
- CA25,1
Najwięksi partnerzy, 2025 · 251 tys. t
- DE54,9
- CZ33,5
- UA15,1
- SK11,1
- FR11,0
- SE10,9
- IT9,8
- HU9,7
Gdzie działa przemysł aluminium
Przetop skupia się w Kętach, Gorzycach i Nowej Soli, wyciskanie – w Małopolsce, Wielkopolsce i na Lubelszczyźnie, a walcownia działa w Koninie. Odlewnie i producenci wyrobów pracują dla motoryzacji, budownictwa i opakowań.
- Przetop złomu
- Półwyroby
- Odlewy
- Wyroby
Lista zakładów
- Hydro Aluminium KętyKęty · Przetop złomuPrzetop złomu na stopy odlewniczeSkala: 87,5 tys. t/r; 128 pracowników
- Hydro Aluminium GorzyceGorzyce · Przetop złomuPrzetop złomu na stopy odlewnicze i wstępneSkala: 57,5 tys. t/r; 137 pracowników
- Hydro Aluminium Nowa SólNowa Sól · Przetop złomuSortowanie złomu (LIBS) i przetopSkala: 60 tys. t/r stopów; 120 tys. t/r sortowania; 175 pracowników
- Grupa Kęty – wyciskanie, odlewniaKęty · PółwyrobyOdlewanie wlewków ze złomu; wyciskanieSkala: ok. 125 tys. t/r wyciskania; >30 tys. t złomu/r
- Aluform (Grupa Kęty)Tychy · PółwyrobyWyciskanieSkala: wydział pras
- Hydro Extrusion PolandChrzanów · PółwyrobyWyciskanieSkala: >23 tys. t/r; 250 pracowników
- Hydro Extrusion PolandTrzcianka · PółwyrobyWyciskanie, obróbka, anodowanieSkala: ok. 20 tys. t/r; >700 pracowników
- Gränges KoninKonin · PółwyrobyOdlewanie, walcowanie na gorąco i na zimnoSkala: nowa walcownia na zimno 2025
- Aliplast ExtrusionLublin · PółwyrobyWyciskanie i systemySkala: b.d.
- Nemak PolandBielsko-Biała · OdlewyOdlewy ciśnienioweSkala: b.d.
- Ronal PolskaJelcz-Laskowice · OdlewyOdlewane felgi aluminioweSkala: ok. 3 mln felg/r
- Ronal PolskaWałbrzych · OdlewyOdlewane felgi aluminioweSkala: ok. 2 mln felg/r
- Federal-Mogul GorzyceGorzyce · OdlewyTłoki aluminioweSkala: b.d.
- Aluprof (Grupa Kęty)Bielsko-Biała · WyrobyAluminiowe systemy budowlaneSkala: przychody segmentu 2,5 mld zł
- CanpackBrzesko · WyrobyPuszki i wieczka do napojówSkala: >12 mld wieczek/r
- CanpackBydgoszcz · WyrobyPuszki do napojówSkala: rozbudowa +1 mld puszek/r
- Ardagh Metal PackagingRadomsko · WyrobyKorpusy puszek do napojówSkala: b.d.
Kamienie milowe 2025–2035
Pięć obszarów prawa UE zmienia warunki dla łańcucha aluminium: CBAM, sankcje i polityka surowcowa, opakowania i system kaucyjny, pojazdy oraz przemieszczanie złomu.
System kaucyjny w Polsce
Kaucja 0,50 zł za puszkę; minimalny poziom zbiórki 77%.
CBAM – okres docelowy
Aluminium nieobrobione, półwyroby i część wyrobów; złom CN 7602 poza CBAM.
Koniec kontyngentu na rosyjskie aluminium
16. pakiet sankcji; umowy sprzed 25.02.2025 do 31.12.2026.
PPWR stosowane
Recykling opakowań aluminiowych 60% do 2030 r., zbiórka 90% puszek do 2029 r.
Wywóz odpadów poza OECD
Nowe zasady rozporządzenia (UE) 2024/1157.
ELV – ocena wykonalności
Minimalny udział aluminium z recyklingu w nowych pojazdach.
CBAM dla wyrobów przetworzonych?
Propozycja KE: ok. 180 wyrobów i złom jako prekursor – w trilogu.
Cele 2030
60% recyklingu opakowań Al; koniec okresu rekompensat kosztów pośrednich 2021–2030.
Udział aluminium z recyklingu w pojazdach
Najpóźniejszy termin stosowania aktu delegowanego ELV.
Ile można zyskać do 2035 r.
Trzy rachunki „co, jeśli” w stałych cenach 2024 r., z rosnącą wydajnością pracy. Wartość dodana rośnie z produkcją, a liczba miejsc pracy może spadać, gdy wydajność rośnie szybciej niż produkcja.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Pracujący z łańcuchem dostaw · osób
Potencjalnie uniknięte emisje · tys. t CO₂e
Co wzmocni ten łańcuch
Raport wskazuje pięć kierunków działań publicznych.
- Utrzymać konkurencyjne koszty energii: rekompensaty kosztów emisji pośrednich do 2030 r. i długoterminowe umowy na niskoemisyjną energię elektryczną.
- Inwestować w sortowanie według stopów (LIBS, promieniowanie rentgenowskie) złomu z budynków, pojazdów i sprzętu elektrycznego.
- Przygotować branżę na CBAM i jego możliwe rozszerzenie – wytyczne raportowania i ocena skutków dla producentów półwyrobów.
- Zapewnić przewidywalność procedur: krótsze, cyfrowe postępowania w sprawie pozwoleń i przemieszczania odpadów.
- Traktować łańcuch jako jeden system w polityce przemysłowej, surowcowej i energetycznej, także przy projektach CRMA.
Metoda w skrócie
AL-PL łączy statystykę Eurostatu (SBS, PRODCOM, Comext, FIGARO) z danymi spółek i fizyką przetopu. Każda liczba ma status:
Obserwacja
Opublikowane dane statystyczne i spółek – SBS, PRODCOM, Comext, raporty roczne.
Szacunek
Obserwacje połączone z alokacjami i parametrami – produkcja wtórna, uzysk, złom zebrany.
Wynik modelowy
Zależy od założeń kontrfaktycznych – łańcuch dostaw, podatki, uniknięte emisje, scenariusze.
Niepewność
Monte Carlo 10 000 losowań z kopułą Gaussa; pasmo P5–P95 i testy odporności.
Przepływy
Model Leontiefa typu I i II na tablicy FIGARO 2023 dla Polski.
Bilans masy
A = C + X − M i S = C × y – spójność ekonomii z fizyką złomu.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki.
- Produkcja aluminium wtórnego i uzysk nie są bezpośrednio obserwowane – od nich zależy szacunek złomu zebranego.
- Wskaźniki przetopu skalibrowano na sprawozdaniach Alumetalu za 2022 r., roku wysokich marż.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji tekstu.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera kontekst regulacyjny, metodykę, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, testy kontrolne, wykaz instalacji i bibliografię.
IGMNiR (2026), Aluminium w gospodarce Polski: wartość, obieg zamknięty i bezpieczeństwo dostaw. Zintegrowana ocena przemysłu aluminium w Polsce (model AL-PL), Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: ALPL-1.0-6a8e3daed1