Analiza · listopad 2026
Znaczenie recyklingu złomu metali nieżelaznych dla gospodarki Polski
Miliard euro wartości dodanej, 17 tysięcy miejsc pracy i 3,3 mln ton unikniętych emisji rocznie. Pierwszy pełny pomiar wkładu firm zbierających, przetwarzających i przetapiających złom aluminium, miedzi, ołowiu, cynku i cyny.
W skrócie
1,03mld EUR
wartości dodanej brutto w Polsce – z krajowym łańcuchem dostaw
17 033miejsc pracy
w branży i u jej polskich dostawców
274mln EUR
rocznie dla finansów publicznych (1,18 mld zł)
3,26mln t CO₂e
emisji unikniętych w łańcuchach dostaw metali
63PJ
energii pierwotnej zaoszczędzonej rocznie (≈18 TWh)
38%
krajowego zużycia aluminium pokrywa produkcja ze złomu – w kraju bez huty pierwotnej
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera.
Siedem wniosków
Miliard euro dla gospodarki
Branża wytwarza bezpośrednio 584 mln EUR wartości dodanej brutto. Z krajowymi dostawcami to 1,03 mld EUR, a z wydatkami zatrudnionych – 1,16 mld EUR. Każde euro wartości dodanej w branży utrzymuje dodatkowo 0,76 EUR u polskich dostawców.
17 tysięcy miejsc pracy
W zbiórce, handlu, przetwarzaniu złomu i hutnictwie wtórnym pracuje ok. 8 700 osób; z dostawcami – 17 033, a z efektem indukowanym – 19 831. To wielkości brutto: aktywność związana z branżą i jej łańcuchem dostaw.
1,18 mld zł rocznie dla budżetu
Podatki i składki od pracy, CIT oraz podatki od produkcji związane z branżą i jej łańcuchem dostaw wynoszą ok. 274 mln EUR rocznie.
3,3 mln ton CO₂e mniej
Metal odzyskany ze złomu zebranego w Polsce zastępuje metal pierwotny o znacznie wyższym śladzie węglowym. Aluminium odpowiada za 95% tego efektu. Emisje unika się głównie w hutach pierwotnych za granicą – nie obniża to krajowej inwentaryzacji. Umowna wartość: 211–538 mln EUR.
Mniej energii, mniej odpadów z rud
Recykling oszczędza ok. 63 PJ energii pierwotnej rocznie i pozwala uniknąć ok. 0,62 mln t czerwonego szlamu z przeróbki boksytu. Sam wytwarza ok. 0,33 mln t żużla solnego i żużla Waelz, które wymagają zagospodarowania.
Krajowe źródło metali strategicznych
Produkcja aluminium ze złomu pokrywa 38% krajowego zużycia aluminium, a miedź wtórna – 45% zużycia miedzi. Aluminium i miedź są surowcami strategicznymi UE. W 2025 r. 11,1% polskiego importu aluminium nieobrobionego pochodziło z Rosji – to źródło wygasło wraz z sankcjami.
Potencjał wzrostu
Wzrost zbiórki i zapowiedziane inwestycje dodałyby do 2030 r. ok. 85 mln EUR wartości dodanej i 1 067 miejsc pracy, a w scenariuszu „Polska cyrkularna 2035” – 281 mln EUR i 4 168 miejsc pracy. Każda dodatkowa tona zebranego aluminium zastępuje metal pierwotny o śladzie wyższym o ok. 9,2 t CO₂e.
Od złomu do metalu – i do korzyści
Branża to trzy ogniwa: zbiórka i handel, sortowanie i przetwarzanie oraz hutnictwo wtórne. Razem przywracają do obiegu metal o wartości 2,27 mld EUR rocznie.
Zbiórka i handel
Place złomu, skup, handel hurtowy
- mln EUR WDB
- 254
- osób
- 4 295
Sortowanie i przetwarzanie
Demontaż, rozdrabnianie, sortowanie sensorowe
- mln EUR WDB
- 119
- osób
- 1 679
Hutnictwo wtórne
Przetop, rafinacja i stopowanie
- mln EUR WDB
- 211
- osób
- 2 741
Metal wtórny
Al · Cu · Pb · Zn · Sn
2,27 mld EURGospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy, podatki
Klimat i zasoby
Uniknięte emisje, energia, odpady z rud
Strategia
Podaż krajowa, marża przetwórcza, cele CRMA
1,03 mld EUR wartości dodanej i 17 tys. miejsc pracy
Wkład branży nie kończy się na jej bramie. Zakupy u polskich dostawców (efekt pośredni) i wydatki zatrudnionych (efekt indukowany) niemal podwajają bezpośredni wynik.
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Miejsca pracy
Wkład brutto, a nie korzyść netto: na napiętym rynku pracy część pracy i kapitału znalazłaby inne zastosowanie.
3,3 mln ton CO₂e mniej w łańcuchach dostaw
Tona aluminium ze złomu to ok. 0,9 t CO₂e wobec ok. 10,1 t dla aluminium pierwotnego zużywanego w UE. Dlatego aluminium odpowiada za 95% unikniętych emisji.
tys. t CO₂e rocznie
Jak czytać ten wynik
- Substytucja 1:1 to górne oszacowanie – wtórne stopy odlewnicze zastępują metal pierwotny głównie w odlewach.
- Emisji unika się głównie w hutach pierwotnych za granicą; wynik nie obniża krajowej inwentaryzacji i nie sumuje się z danymi innych państw.
- Gdyby liczyć wyłącznie złom poużytkowy (bez poprodukcyjnego), wynik wyniósłby ok. 2,0 mln t CO₂e.
Cynk: wynik ujemny, bo przerób pyłów stalowniczych w piecach Waelz emituje więcej niż średnia produkcja pierwotna. Jego wartość to odzysk metalu z niebezpiecznych pyłów, które inaczej trzeba by składować.
Krajowa kopalnia miejska metali strategicznych
Polska od 2009 r. nie ma huty aluminium pierwotnego. Huty wtórne przetwarzają złom krajowy i importowany w metal o wartości 2,27 mld EUR rocznie.
produkcja wtórna względem zużycia pozornego, 2024
Gdzie działa branża
Zbiórka i handel działają w całym kraju. Hutnictwo wtórne tworzy trzy skupiska: Górny Śląsk z zachodnią Małopolską, Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy oraz zakłady aluminium w Nowej Soli, Koninie i Gorzycach.
- Aluminium
- Miedź
- Ołów
- Cynk
- Cyna
Lista instalacji
- Hydro Aluminium Kęty (ex-Alumetal)Kęty · AluminiumPrzetop złomu na wtórne stopy odlewniczeMoc: 87,5 tys. t/rok
- Hydro Aluminium Gorzyce (ex-Alumetal)Gorzyce · AluminiumPrzetop złomu na stopy odlewnicze i wstępneMoc: 57,5 tys. t/rok
- Hydro Aluminium Nowa Sól (ex-Alumetal)Nowa Sól · AluminiumSortowanie złomu (LIBS) i przetopMoc: 60 tys. t/rok stopów; 120 tys. t/rok sortowania
- Grupa Kęty – foundryKęty · AluminiumPrzetop złomu na wlewki do wyciskaniaMoc: >30 tys. t złomu/rok
- Gränges KoninKonin · AluminiumCentrum recyklingu i odlewania; walcowniaMoc: 100–140 tys. t/rok wyrobów walcowanych
- KGHM – Huta Miedzi LegnicaLegnica · MiedźHutnictwo miedzi z udziałem złomu; projekt strategiczny CRMA – huta recyklingowaMoc: cel ok. 135 tys. t Cu/rok (ok. 2030)
- KGHM – Huta Miedzi Głogów I & IIŻukowice · MiedźHutnictwo i elektrorafinacja (wsad własny i obcy)Moc: ok. 470 tys. t/rok katod
- Walcownia Metali Dziedzice (Boryszew)Czechowice-Dziedzice · MiedźPrzetop m.in. złomu na półwyroby z miedzi i mosiądzuMoc: b.d.
- Baterpol – battery processingŚwiętochłowice · OłówRozdrabnianie i przerób akumulatorów kwasowo-ołowiowychMoc: 70 tys. t/rok złomu akumulatorowego
- Baterpol – lead plantKatowice-Szopienice · OłówWytop i rafinacja ołowiuMoc: wliczone wyżej
- Orzeł BiałyPiekary Śląskie · OłówRecykling złomu akumulatorowego na ołów rafinowany i stopyMoc: ok. 100 tys. t/rok złomu akumulatorowego
- HC Miasteczko Śląskie (Stalprodukt group)Miasteczko Śląskie · CynkHuta ISP Zn-Pb pracująca w 100% na tlenkach wtórnych (2024)Moc: 14,8 tys. t Pb rafinowanego (2024)
- ZGH Bolesław (Stalprodukt group)Bukowno · CynkCynk elektrolityczny (ok. 40% wsadu wtórnego w 2024) i piece Waelz do przerobu pyłów stalowniczychMoc: 130 tys. t/rok Zn i stopów; grupa: Zn 153,8 tys. t (2024)
- Fenix MetalsChmielów · CynaRafinacja cyny wtórnejMoc: część z 4,76 tys. t w Polsce (2024)
Dane
| Odzysk surowców (PKD 38) | Produkcja metali (PKD 24) | |
|---|---|---|
| Śląskie | 11 042 | 22 839 |
| Wielkopolskie | 8 394 | 5 242 |
| Warszawski stołeczny | 7 163 | 2 326 |
| Dolnośląskie | 7 072 | 6 005 |
| Małopolskie | 6 982 | 9 583 |
| Kujawsko-pomorskie | 5 060 | 2 030 |
| Pomorskie | 4 817 | 820 |
| Mazowiecki regionalny | 4 401 | 1 238 |
| Łódzkie | 4 066 | 2 201 |
| Zachodniopomorskie | 3 510 | 653 |
| Lubelskie | 3 458 | 892 |
| Warmińsko-mazurskie | 3 298 | 347 |
| Podkarpackie | 3 104 | 5 345 |
| Świętokrzyskie | 2 349 | 3 404 |
| Lubuskie | 2 053 | 1 981 |
| Podlaskie | 2 053 | 595 |
| Opolskie | 1 532 | 2 001 |
Złom krąży po wspólnym rynku UE
W 2025 r. Polska wyeksportowała 470 tys. t złomu metali nieżelaznych i zaimportowała 441 tys. t. Ok. 90% eksportu i 94% importu odbywa się w UE, a największym partnerem są Niemcy.
Najwięksi partnerzy, 2025 · 470 tys. t
- DE233,1
- SK34,6
- IT25,5
- AT24,2
- CZ21,6
- FR20,9
- SI12,4
- NL9,0
Najwięksi partnerzy, 2025 · 441 tys. t
- DE195,3
- NL43,2
- CZ28,3
- LT18,8
- IT18,2
- FR16,1
- AT12,9
- SK11,5
Aluminium i miedź, 2015–2025 · tys. t
Ile można zyskać do 2030 i 2035 r.
Cztery scenariusze policzone tym samym modelem, w stałych cenach 2024 r. O wynikach ekonomicznych decydują moce i inwestycje, o klimatycznych – zbiórka i sortowanie.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Miejsca pracy z łańcuchem dostaw · osób
Uniknięte emisje – według zbiórki · tys. t CO₂e
Co wzmocni ten wkład
Raport wskazuje siedem kierunków działań publicznych.
- Uwzględnić moce wtórne aluminium i miedzi w krajowym wdrożeniu CRMA i aktualizacji Polityki Surowcowej Państwa.
- Zapewnić hutom wtórnym skuteczny dostęp do rekompensat kosztów pośrednich emisji i długoterminowych umów na energię odnawialną.
- Przyspieszyć pozwolenia dla instalacji przetopu, rafinacji i sortowania – krajowe terminy i jeden punkt kontaktowy.
- Współfinansować sortowanie sensorowe (LIBS, XRF, prześwietlenie rentgenowskie) oraz normy jakości złomu.
- Premiować zawartość recyklatu w zamówieniach publicznych, kryteriach ELV i wyrobów budowlanych oraz w CBAM.
- Usprawnić zbiórkę ZSEE, pojazdów wycofanych z eksploatacji, kabli i zużytych baterii.
- Rozwijać kształcenie zawodowe w metalurgii, sortowaniu i kontroli jakości w klastrach śląskim, dolnośląskim i lubuskim.
Metoda w skrócie
NF-REC-PL to modułowy, odtwarzalny model łączący statystykę publiczną Polski i UE z fizyką procesów recyklingu metali.
Zakres i alokacja
Udział metali nieżelaznych w PKD 46.77, 38.3 i 24.42–24.45 (Eurostat SBS 2024).
Bilans masy
Złom zebrany, przetopiony, wyeksportowany i zaimportowany dla każdego metalu (Comext, PRODCOM).
Gospodarka
Model input–output Leontiefa, typ I i II, na tablicy FIGARO 2023 dla Polski.
Środowisko
Metoda unikniętego obciążenia: ślad „od kołyski do bramy” drogi pierwotnej i wtórnej.
Strategia
Wartość metalu wtórnego, marża przetwórcza, relacja do zużycia, koncentracja importu.
Niepewność
Monte Carlo 10 000 losowań, 56 parametrów, kopuła Gaussa; analiza wrażliwości i scenariusze.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto i statyczny, bez efektów wypierania i cenowych.
- Udziały metali nieżelaznych w firmach wielomateriałowych nie są obserwowane – to główne źródło niepewności wyników ekonomicznych.
- Wskaźniki emisji pochodzą z różnych lat i metod; wynik dla cynku jest warunkowy.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji tekstu.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera metodykę, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, wykaz instalacji oraz bibliografię.
IGMNiR (2026), Znaczenie recyklingu złomu metali nieżelaznych dla gospodarki Polski. Zintegrowany model korzyści NF-REC-PL, Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: NFRECPL-1.3-153C411685