Analiza · listopad 2026
Miedź w gospodarce Włochwartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw
Włochy nie mają kopalni, huty pierwotnej ani rafinerii elektrolitycznej, a zużywają 548 tys. t miedzi rafinowanej rocznie. Miedź wtórna – głównie złom przetapiany bezpośrednio przez walcownie i odlewnie – dostarcza 38% miedzi po raz pierwszy użytej, a łańcuch wartości daje z dostawcami 3,4 mld EUR wartości dodanej i 36,2 tys. miejsc pracy.
W skrócie
3 353mln EUR
wartości dodanej brutto – łańcuch miedzi z krajowymi dostawcami
36 193pracujących
w łańcuchu miedzi i u jego włoskich dostawców
324tys. t
miedzi wtórnej – ok. 305 tys. t ze złomu przetapianego bezpośrednio i 19,7 tys. t rafinowanej
38%
miedzi po raz pierwszy użytej we Włoszech pochodzi z materiałów wtórnych
9,5mln t
miedzi w użytkowaniu – w budynkach, infrastrukturze i wyrobach (161 kg na osobę)
1 059tys. t CO₂e
potencjalnie unikniętych emisji rocznie dzięki miedzi wtórnej – poza Włochami
Wartości centralne dla 2024 r. Linia pod liczbą pokazuje 90-procentowe pasmo niepewności (P5–P95) na tle skali od zera. Wkład brutto, nie efekty netto; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
Siedem ustaleń
3,4 mld EUR z łańcuchem dostaw
Rozszerzony łańcuch wartości miedzi wytworzył w 2024 r. ok. 1 810 mln EUR wartości dodanej brutto i zatrudniał ok. 16 900 osób; z krajowym łańcuchem dostaw – 3 350 mln EUR i ok. 36 200 miejsc pracy. Przewody i kable odpowiadają za 47% bezpośredniej wartości dodanej, a produkcja miedzi – za 26%.
Recykling: 530 mln EUR bezpośrednio
Zbiórka i handel złomem oraz produkcja miedzi ze złomu wytworzyły 530 mln EUR wartości dodanej i ok. 4 600 miejsc pracy, z łańcuchem dostaw – 1 090 mln EUR i ok. 11 800 miejsc pracy. Klucz podziału jest ostrożny: klucze alternatywne dają 600–690 mln EUR bezpośrednio.
1,1 mld EUR dla finansów publicznych
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 1 120 mln EUR podatków i składek bez VAT, w tym 750 mln EUR od pracy. Kwoty kompensaty kosztów pośrednich emisji otrzymanej przez firmy miedziowe nie są publikowane.
9,5 mln t miedzi w użytkowaniu
Model dynamiczny szacuje zasób miedzi na ok. 161 kg na osobę. Wyroby wycofane z użytkowania uwolniły w 2024 r. ok. 330 tys. t miedzi, z czego odzyskano ok. 190 tys. t; 48 tys. t podaży złomu pozostaje niewyjaśnione bilansowo.
1,06 mln t CO₂e potencjalnie uniknięte
Przy substytucji 1:1 średniej światowej miedzi pierwotnej miedź wtórna wytworzona we Włoszech pozwoliła potencjalnie uniknąć ok. 1 060 tys. t CO₂e, 30 mln t odpadów przeróbczych i 19 mln m³ zużycia wody – poza Włochami. Tylko miedź z wyrobów wycofanych: ok. 580 tys. t CO₂e.
Katody z importu, złom na eksport
Krajowa produkcja miedzi rafinowanej pokrywa 3,6% jej zużycia; 70% importu miedzi nieobrobionej pochodzi z UE (HHI 1 032). Włochy są eksporterem netto złomu i łączników do rur, a importerem netto drutu miedzianego.
Wysoki obieg wymaga więcej złomu
W scenariuszu wysokiego obiegu (2035) przetop bezpośredni rośnie do 365 tys. t, a bezpośrednia wartość dodana do 2 050 mln EUR; dodatkowy wsad wtórny przewyższa przyrost krajowego złomu o ok. 46 tys. t miedzi.
Od złomu i katod do kabli – pięć ogniw
Włochy nie mają kopalni miedzi, huty pierwotnej ani rafinerii elektrolitycznej. Model CU‑IT obejmuje pięć segmentów pracujących na importowanych katodach i na złomie – od zbiórki złomu po miedź w przewodach i kablach.
Zbiórka i handel złomem
Udział miedzi w handlu odpadami i odzysku surowców
- mln EUR WDB
- 355
- pracujących
- 3 270
Produkcja miedzi ze złomu
Walcownie prętów mosiężnych i przetop bezpośredni
- mln EUR WDB
- 177
- pracujących
- 1 380
Produkcja miedzi z katod
Walcówka (Aurubis, Avellino), rury i taśmy
- mln EUR WDB
- 303
- pracujących
- 2 360
Odlewy ze stopów miedzi
Mosiądze i brązy odlewnicze
- mln EUR WDB
- 134
- pracujących
- 1 680
Przewody i kable
Prysmian, La Triveneta Cavi (Nexans) i inni
- mln EUR WDB
- 842
- pracujących
- 8 200
Półwyroby i kable
budownictwo · energetyka · instalacje · przemysł
821 tys. tmiedzi w półwyrobach i odlewach wytworzonych we Włoszech, 2024
Gospodarka
Wartość dodana, miejsca pracy i podatki
Środowisko
Uniknięte emisje, odpady przeróbcze i woda
Strategia
Import katod, handel złomem, miedź w użytkowaniu
3,4 mld EUR wartości dodanej i 36,2 tys. miejsc pracy
Krajowi dostawcy dodają 1 541 mln EUR wartości dodanej i ok. 19 300 miejsc pracy, a wydatki gospodarstw domowych – 585 mln EUR i ok. 7 700 miejsc pracy. Mnożnik typu I wynosi 1,85, a dla łańcucha recyklingu 2,05.
- Bezpośrednio
- Łańcuch dostaw
- Wydatki zatrudnionych
Wartość dodana brutto, mln EUR
Pracujący
Wkład brutto przy stałych współczynnikach przepływów międzygałęziowych, a nie miejsca pracy netto. Przy krajowej tablicy przepływów Włoch (ISTAT, 2022) zamiast FIGARO wartość dodana z łańcuchem dostaw zmienia się o −1,0%.
Podatki 1,1 mld EUR; kwoty wsparcia niepublikowane
Z działalnością łańcucha wiąże się ok. 1 120 mln EUR podatków i składek bez VAT, w tym 754 mln EUR od pracy. Producenci miedzi mogą otrzymywać kompensatę kosztów pośrednich emisji, ale kwoty według firm nie są publikowane.
Podatki i składki według źródła, mln EUR, 2024
Wartość dodana na pracującego, tys. EUR, 2024
ŹródłoPodatki bez VAT; wszystkie wartości to szacunki modelowe – przypisanie, a nie saldo fiskalne. Wartość dodana według kosztów czynników produkcji (SBS) obejmuje ewentualną kompensatę.
324 tys. t miedzi wtórnej – głównie z przetopu bezpośredniego
Walcownie mosiądzu przetapiają złom i wióry mosiężne z dodatkiem katod i cynku, a producenci rur, taśm i drutów – czysty złom miedzi wraz z katodami. Statystyka nie podaje tej ilości – CU‑IT wyznacza ją z pomostu bilansowego miedzi.
tys. t Cu, 2024
Krajowa podaż miedzi w złomie – dwie metody, tys. t Cu
- Złom poużytkowy (model dynamiczny) · 185
- Złom technologiczny · 134
- Szacunek rezydualny (wsad i handel) · 362
ŹródłoPrzetop bezpośredni: miedź w półwyrobach i odlewach (821 tys. t) minus miedź rafinowana w nich zużyta (526 tys. t) i składnik zmian zapasów; zakres 265–365 tys. t. Oddolna podaż krajowa jest o 43 tys. t niższa od rezydualnej.
9,5 mln t miedzi w budynkach, sieciach i wyrobach
Dynamiczny model miedzi w użytkowaniu (1960–2035) łączy przemysł z zasobem, z którego wypływa złom poużytkowy. Przy powolnym wzroście napływu i stabilnej liczbie ludności zasób rośnie nieznacznie, do 9,8 mln t w 2035 r.
Zasób miedzi w użytkowaniu we Włoszech, mln t Cu
Zasób w użytkowaniu według zastosowań, mln t Cu, 2024
Miedź wtórna: niski ślad, uniknięte obciążenia górnicze
Tona światowej katody pierwotnej to ok. 3,64 t CO₂e. Przetop bezpośredni złomu omija wytop i rafinację i obciąża tonę miedzi ok. 0,30 t CO₂e – to wartość dla całego zakładu, górny szacunek przyrostu wobec przetopu katod.
Ślad węglowy tony miedzi, t CO₂e (od kołyski do bramy)
Potencjalnie uniknięte emisje, 2024
1,06 mln t CO₂e
Potencjalnie uniknięte emisje w wariantach, tys. t CO₂e
Czego pozwala uniknąć miedź wtórna wytworzona we Włoszech
- Ok. 30 mln t odpadów przeróbczych, 10 tys. t SO₂ i 19 mln m³ zużycia wody (blue water) rocznie – w krajach górniczych i hutniczych, nie we Włoszech.
- 1 017 tys. t CO₂e dzięki przetopowi bezpośredniemu i 42 tys. t dzięki miedzi rafinowanej wtórnej.
- Przy uwzględnieniu tylko miedzi z wyrobów wycofanych – 575 tys. t CO₂e; według zbiórki złomu w kraju – 990 tys. t.
Włochy importują katody głównie z hut europejskich o niższym śladzie: przy katodzie z UE wynik wynosi 297 tys. t. Wynik zależy bardziej od wariantu odniesienia (297–1 260 tys. t) niż od wartości przesiewowych.
Importer katod i drutu, eksporter łączników i złomu
Włochy importują niemal całą zużywaną miedź rafinowaną, głównie z hut w UE, oraz drut miedziany. Eksportują łączniki do rur i złom – import złomu pochodzi głównie z Francji i Niemiec, eksport trafia do Chin, Niemiec i Austrii.
Saldo handlu miedzią według stopnia przetworzenia, mln EUR
- Łączniki do rur
- Złom miedzi
- Półwyroby bez łączników
- Miedź nieobrobiona
Najwięksi partnerzy, 2025 · 165 tys. t
- FR60,3
- DE28,6
- SI11,4
- CH9,6
- AT6,4
- ES5,5
- PL5,5
- RO3,8
Najwięksi partnerzy, 2025 · 191 tys. t
- CN59,5
- DE27,3
- AT14,2
- TH13,6
- IN12,0
- ES11,9
- FR7,0
- PL6,9
Gdzie działa przemysł miedzi we Włoszech
Walcownia walcówki Aurubis w Avellino przetapia katody, a walcownie prętów mosiężnych w okręgu Brescii – głównie złom. Zakłady kablowe Prysmian działają m.in. w Pozzuoli, Livorno i Quattordio, a La Triveneta Cavi (Nexans) – w Montecchio Maggiore.
- Półwyroby z katod
- Półwyroby ze złomu
- Przewody i kable
- Projekty strategiczne CRMA
Lista zakładów
- Aurubis ItaliaAvellino (Pianodardine) · Półwyroby z katodwalcówka z katod (piec szybowy)
- KME ItalyFornaci di Barga (LU) · Półwyroby z katodpółwyroby z miedzi i stopów
- Serravalle Copper Tubes (KME)Serravalle Scrivia (AL) · Półwyroby z katodrury miedziane
- AMLQuargnento (AL) · Półwyroby z katodtaśmy miedziane
- Walcownie prętów mosiężnych w okręgu Brescii (Almag, Eredi Gnutti Metalli, Metallurgica San Marco)okręg Brescii · Półwyroby ze złomu
- Copper Italia (Italchimici)Lumezzane (BS) · Półwyroby ze złomudrut z miedzi beztlenowej
- PrysmianArco Felice, Pozzuoli (NA) · Przewody i kablezakład kabli
- PrysmianPignataro Maggiore (CE) · Przewody i kablezakład kabli
- PrysmianGiovinazzo (BA) · Przewody i kablekable podmorskie i energetyczne
- PrysmianLivorno · Przewody i kablezakład kabli
- PrysmianMerlino (LO) · Przewody i kablezakład kabli
- PrysmianQuattordio (AL) · Przewody i kablezakład kabli
- La Triveneta Cavi (Nexans)Montecchio Maggiore (VI) · Przewody i kablekable i ciągnienie drutu
- TratosPieve Santo Stefano (AR) · Przewody i kablekable
- Portovesme CRM Hub (Glencore)Portoscuso (SU) · Projekty strategiczne CRMAprojekt strategiczny CRMA (Li, Mn; odzysk miedzi według prasy)
- Recover-It (Circular Materials)Wenecja Euganejska · Projekty strategiczne CRMAprojekt strategiczny CRMA
- 9PV-up (9-Tech)Meolo (VE) · Projekty strategiczne CRMAprojekt strategiczny CRMA, recykling paneli PV
Kamienie milowe 2024–2030
Produkcję miedzi we Włoszech kształtują koszty energii elektrycznej i ich kompensata, zasady handlu złomem, unijna polityka surowcowa i zasady przemieszczania odpadów.
Reżim odbiorców energochłonnych
Obniżone opłaty systemowe (DL 131/2023), zatwierdzone przez Komisję Europejską.
Notyfikacja wywozu złomu miedzi
DL 84/2024 rozszerza na CN 7404 obowiązek notyfikacji wywozu poza UE z 60-dniowym wyprzedzeniem.
Energy Release 2.0
Energia ze źródeł odnawialnych po 65 EUR/MWh dla przedsiębiorstw energochłonnych.
Projekty strategiczne CRMA
Pierwsza lista, m.in. Recover-It i Portovesme CRM Hub.
Budżet kompensaty kosztów pośrednich
300 mln EUR rocznie od 2025 r. (DL 181/2023); kwoty według firm niepublikowane.
Nadzór celny nad złomem
Monitorowanie przywozu i wywozu złomu żelaza, aluminium i miedzi w UE.
Nabór dla kosztów 2024 r.
Dekret nr 79: 600 mln EUR, intensywność pomocy do 75%.
RESourceEU
Plan działania UE dotyczący surowców, w tym dostępności złomu.
Rozporządzenie (UE) 2024/1157 stosowane
Nowe zasady przemieszczania odpadów; wywóz poza OECD od maja 2027 r.
Niższe progi notyfikacji
Złom miedzi: 75 t na operację lub 150 t miesięcznie; obowiązek do 31 grudnia 2026 r.
Projekty strategiczne CRMA
Druga lista: REW-ITA Green Hub i 9PV-up.
Wskaźniki CRMA i koniec IV okresu EU ETS
Miedź surowcem strategicznym.
Więcej obiegu wymaga więcej złomu
Trzy rachunki „co, jeśli” w cenach 2024 r., z wydajnością pracy rosnącą o 0,5% rocznie. Odzysk złomu poużytkowego wynika z modelu dynamicznego, a zużycie katod – z pomostu bilansowego.
Wartość dodana z łańcuchem dostaw · mln EUR
Pracujący z łańcuchem dostaw · osób
Miedź wtórna · tys. t
Metoda w skrócie
CU‑IT stosuje do Włoch zintegrowany model IGMNiR opracowany dla miedzi w Polsce i w Niemczech. Ponieważ Włochy nie mają huty, model opiera się na pomoście bilansowym od produkcji półwyrobów do przetopu bezpośredniego złomu.
Zakres i alokacja
Pięć segmentów I1–I5 ze statystyki strukturalnej (SBS) z udziałami miedzi; NACE 24.44 podzielona na produkcję ze złomu i z katod.
Bilans masy miedzi
Pomost od półwyrobów i odlewów do przetopu bezpośredniego; podaż krajowa rezydualnie i oddolnie.
Miedź w użytkowaniu
Model zasobów sterowany napływem 1960–2035, pięć zastosowań, czasy życia o rozkładzie normalnym.
Gospodarka i podatki
Model input–output Leontiefa, typ I i II, na tablicy FIGARO 2024; sprawdzenie krajową tablicą ISTAT.
Środowisko
Przesiewowe wartości śladu przetopu bezpośredniego i rafinacji wtórnej wobec katody ICA; odpady przeróbcze, woda.
Strategia i niepewność
Wskaźniki pokrycia, HHI, testy warunków skrajnych; Monte Carlo 10 000 losowań z kopułą Gaussa, warianty i scenariusze.
Ograniczenia
- Wyniki to wkład brutto przy stałych współczynnikach, a nie efekty netto polityki; podatki to przypisanie, a nie saldo fiskalne.
- Przetop bezpośredni złomu nie jest raportowany – szacunek 305 tys. t z pomostu bilansowego (zakres 265–365 tys. t); podział NACE 24.44 na I2 i I3 jest przypisaniem według wsadu.
- Wartości środowiskowe są przesiewowe, oparte na danych jednej walcowni mosiądzu, a nie oceny cyklu życia według ISO 14044; uniknięte obciążenia powstają poza Włochami.
- Model dynamiczny opiera się na napływie zakotwiczonym w średniej unijnej; miedź w eksporcie netto wyrobów nie jest obserwowana.
Raport przygotowano z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji do przetwarzania danych, modelowania i redakcji.
Pobierz i cytuj
Pełny raport zawiera kontekst regulacyjny, pomost bilansowy miedzi, model dynamiczny, wszystkie parametry z zakresami i źródłami, testy kontrolne, wykaz instalacji i bibliografię.
IGMNiR (2026), Miedź w gospodarce Włoch: wartość, gospodarka o obiegu zamkniętym i bezpieczeństwo dostaw. Zintegrowana ocena przemysłu miedzi we Włoszech (model CU-IT), Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu, listopad 2026.
Identyfikator przebiegu modelu: CUIT-1.0-e47162ffa3