# Prawo geologiczne i górnicze

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze

- Status: Zmiany w toku
- Porządek prawny: Polska
- Obszar prawa: Surowce, wydobycie i łańcuch dostaw
- Dz.U. 2026 poz. 69 (t.j.)
- Profil działalności: Górnictwo

## Istota

Koncesjonowanie poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin (złoża rud metali objęte własnością górniczą), ruch zakładu górniczego, opłata eksploatacyjna, nadzór górniczy.

## Kluczowe obowiązki

- Wydobywanie kopalin wymaga koncesji (art. 21 ust. 1 pkt 2); dla rud metali i innych kopalin z art. 10 ust. 1 udziela jej minister ds. środowiska (art. 22 ust. 1 pkt 2)
- Złoża rud metali (z wyjątkiem darniowych rud żelaza) i metali w stanie rodzimym są objęte własnością górniczą Skarbu Państwa (art. 10 ust. 1)
- Plan ruchu sporządza przedsiębiorca odrębnie dla każdego zakładu górniczego (art. 108 ust. 1); zatwierdza go organ nadzoru górniczego w drodze decyzji (art. 108 ust. 11)
- Opłata eksploatacyjna – iloczyn stawki z załącznika i ilości wydobytej kopaliny (art. 134); rozliczenie półroczne, wpłata na rzecz gminy i NFOŚiGW (art. 137)

## Organ właściwy

Minister właściwy do spraw środowiska (koncesje); dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych i Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (nadzór, plan ruchu, kary)

## Sankcje

Kara pieniężna nakładana przez Prezesa WUG (art. 175); opłata podwyższona za działalność bez koncesji (art. 140); wydobywanie bez koncesji – areszt albo grzywna (art. 177), przy znacznej szkodzie do 3 lat pozbawienia wolności (art. 176).

## Wejście w życie

01.01.2012

## Stosowanie

obowiązuje; t.j. ogłoszony 22.01.2026

## Terminy

- 29.07.2025: wejście w życie nowelizacji (Dz.U. 2025 poz. 1023) – Prezes WUG organem dla rozp. (UE) 2024/1787 (metan)
- 22.01.2026: ogłoszenie tekstu jednolitego (Dz.U. 2026 poz. 69)

## Zmiany w toku

Projekt ustawy o zapewnieniu gospodarce krajowej dostępu do surowców, w tym surowców krytycznych (UC83, służy stosowaniu rozp. (UE) 2024/1252) – Stały Komitet Rady Ministrów (ost. modyfikacja 22.10.2026).

## Akty powiązane

- [Akt w sprawie surowców krytycznych (CRMA)](https://igmnir.org/dane/prawo/pl/eu-crma/)
- [Podatek od wydobycia niektórych kopalin (miedź, srebro)](https://igmnir.org/dane/prawo/pl/pl-podatek-kopaliny/)

## Źródła urzędowe

- [Tekst aktu](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111630981)
- [Tekst jednolity / skonsolidowany](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000069)
- [ISAP – ustawa z 25.06.2025 o zmianie ustawy PGG (Dz.U. 2025 poz. 1023)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001023)
- [RCL – projekt UC83](https://legislacja.gov.pl/projekt/12401805)

---

Stan rejestru: 22.10.2026. Decyduje urzędowy tekst aktu. IGMNiR. Na stronie: https://igmnir.org/prawo/#akt-pl-pgg